Д€apitro 10-a - Historio de redaktoj

Anna ĉe 13:43, 9 Jun. 2023

2023-06-09T13:43:11Z

Renato ĉe 15:57, 9 Feb. 2022

2022-02-09T15:57:04Z

Renato ĉe 20:00, 10 Nov. 2021

2021-11-10T20:00:28Z

Renato ĉe 19:04, 5 Sep. 2021

2021-09-05T19:04:24Z

Renato ĉe 18:55, 12 Aŭg. 2021

2021-08-12T18:55:28Z

Renato ĉe 13:42, 6 Jan. 2021

2021-01-06T13:42:30Z

Renato ĉe 02:29, 4 Jan. 2020

2020-01-04T02:29:29Z

Montri ŝanĝojn

Renato ĉe 20:13, 31 Dec. 2019

2019-12-31T20:13:36Z

Renato ĉe 19:53, 31 Dec. 2019

2019-12-31T19:53:17Z

Renato ĉe 20:15, 28 Dec. 2019

2019-12-28T20:15:39Z

@@ Linio 38: / Linio 38: @@
 blankigi [la masonisto igis la vandon de la kuirejo blanka]<br>
-(mal)plenigi [la benzinisto plenigis la tankon de mia aŭtomobilo per benzino]<br>
+(mal)plenigi [la benzinisto plenigis la benzinujon de mia aŭtomobilo per benzino]<br>
 (mal)bonigi plibonigi [la kuracilo bonigis mian sanon]<br>
 (mal)longigi [la nova leĝo longigis niajn feriajn tagojn]<br>

@@ Linio 10: / Linio 10: @@
 La vorteto ['morfemo' nomas ĝin lingvistoj] '''-IG-''' kaj ŝia fratino '''-IĜ-''' [kiel dirus arabaj gramatikistoj, kiuj ŝatas personigi gramatikajn konceptojn] estas tre gravaj en Esperanto kaj ili estas tre malsamaj eĉ kontraŭaj inter si. Ni jam renkontis ilin en la ekzercoj de la 3-a ĉapitro. Nun ni pritraktu ilin sisteme.
-Antaŭ ol antaŭeniri necesas memori pri tio, ke la radikoj en Esperanto havas signifon ''adjektivan'' [ekzemple: bon-a, bel-a, grand-a, ktp.], ''substantivan'' [hom-o, tabl-o, ŝton-o, ktp.] aŭ ''verban''[mang-i, ir-i, leg-i, ktp.].
+Antaŭ ol antaŭeniri necesas memori pri tio, ke la radikoj en Esperanto havas signifon ''adjektivan/ecan'' [ekzemple: bon-a, bel-a, grand-a, ktp.], ''substantivan/aĵan'' [hom-o, tabl-o, ŝton-o, ktp.] aŭ ''verban/agan'' [manĝ-i, ir-i, leg-i, ktp.].
 Kaj krome necesas vidi tion, kio estas en la Fundamento:

@@ Linio 8: / Linio 8: @@
 '''''10.1. Ĝenerale'''''
-La vorteto ['morfemo' nomas ĝin lingvistoj] '''-IG-''' kaj ŝia fratino '''-IĜ-''' [kiel dirus arabaj gramatikistoj, kiuj ŝatas personigi gramatikajn konceptojn] '. Fakte tiuj du fratinoj '''''-iĝ''''' kaj ''''' -iĝ- ''''' estas tre gravaj en Esperanto kaj ili estas tre malsamaj eĉ kontraŭaj inter si. Ni jam renkontis ilin en la ekzercoj de la 3-a ĉapitro. Nun ni pritraktu ilin sisteme.
+La vorteto ['morfemo' nomas ĝin lingvistoj] '''-IG-''' kaj ŝia fratino '''-IĜ-''' [kiel dirus arabaj gramatikistoj, kiuj ŝatas personigi gramatikajn konceptojn] estas tre gravaj en Esperanto kaj ili estas tre malsamaj eĉ kontraŭaj inter si. Ni jam renkontis ilin en la ekzercoj de la 3-a ĉapitro. Nun ni pritraktu ilin sisteme.
 Antaŭ ol antaŭeniri necesas memori pri tio, ke la radikoj en Esperanto havas signifon ''adjektivan'' [ekzemple: bon-a, bel-a, grand-a, ktp.], ''substantivan'' [hom-o, tabl-o, ŝton-o, ktp.] aŭ ''verban''[mang-i, ir-i, leg-i, ktp.].
@@ Linio 220: / Linio 220: @@
 . Vi volas eniri en ion.<br>
-. Vi eniras en tion  = Vi  en-iĝas vin en tion.<br>
+. Vi eniras en tion  = Vi  en-iĝas en tion.<br>
 . Fine vi estas ene de io. <br>

@@ Linio 8: / Linio 8: @@
 '''''10.1. Ĝenerale'''''
-La vorteto ['morfemo' nomas ĝin lingvistoj] '''-IG-''' kaj ŝia fratino '''-IĜ-''' [kiel dirus arabaj gramatikistoj, kiuj ŝatas personigi gramatikajn konceptojn] '. Fakte riuj du fratinoj '''''-iĝ''''' kaj ''''' -iĝ- ''''' estas tre gravaj en Esperanto kaj ili estas tre malsamaj eĉ kontraŭaj inter si. Ni jam renkontis ilin en la ekzercoj de la 3-a ĉapitro. Nun ni pritraktu ilin sisteme.
+La vorteto ['morfemo' nomas ĝin lingvistoj] '''-IG-''' kaj ŝia fratino '''-IĜ-''' [kiel dirus arabaj gramatikistoj, kiuj ŝatas personigi gramatikajn konceptojn] '. Fakte tiuj du fratinoj '''''-iĝ''''' kaj ''''' -iĝ- ''''' estas tre gravaj en Esperanto kaj ili estas tre malsamaj eĉ kontraŭaj inter si. Ni jam renkontis ilin en la ekzercoj de la 3-a ĉapitro. Nun ni pritraktu ilin sisteme.
 Antaŭ ol antaŭeniri necesas memori pri tio, ke la radikoj en Esperanto havas signifon ''adjektivan'' [ekzemple: bon-a, bel-a, grand-a, ktp.], ''substantivan'' [hom-o, tabl-o, ŝton-o, ktp.] aŭ ''verban''[mang-i, ir-i, leg-i, ktp.].
@@ Linio 73: / Linio 73: @@
 (mal)puriĝi [se oni lavas la telerojn en akvo, la teleroj puriĝas]<br>
 (mal)sekiĝi [ sub la pluvo sen ombrelo mi malsekiĝis]<br>
-(mal)saniĝi [pro la kuraciloj la malsanulo re-sanigis]<br>
+(mal)saniĝi [pro la kuraciloj la malsanulo re-saniĝis]<br>
 laciĝi [pro troa laboro mi laciĝis]<br>
 kontentiĝi [mi kontentiĝis pro la bonaj novaĵoj]<br>
@@ Linio 113: / Linio 113: @@
 ''klariga ekzemplo'' <br>
-. Mi dezirasss havi edzinon.<br>
+. Mi deziras havi edzinon.<br>
 . Mi demandas virinon, ĉu ŝi volas edziniĝi al mi.<br>
 . Ŝi akceptas kaj edziniĝas = iĝas edzino.<br>
@@ Linio 200: / Linio 200: @@
 . Mi volas meti vin en ion.<br>
 . Mi puŝas vin en tion  = Mi en-igas vin en tion.<br>
-. Fine vi estas ene de io.' <br>
+. Fine vi estas ene de io. <br>
@@ Linio 221: / Linio 221: @@
 . Vi volas eniri en ion.<br>
 . Vi eniras en tion  = Vi  en-iĝas vin en tion.<br>
-. Fine vi estas ene de io.' <br>
+. Fine vi estas ene de io. <br>

@@ Linio 21: / Linio 21: @@
 <hr>
-'''1 - adjektivo + -ig-'''<br>
+'''1 - adjektivo/kvalito-vorto + -ig-'''<br>
 '''<hr>'''
@@ Linio 50: / Linio 50: @@
 (mal)liberigi [la policanoj liberigis la kaptitojn]<br>
 <hr>
-'''2 = adjektivo + -iĝ-'''<br>
+'''2 = adjektivo/kvalito-vorto + -iĝ-'''<br>
 '''<hr>'''
@@ Linio 79: / Linio 79: @@
 (mal)liberiĝi [pro decido de la juĝisto la malliberulo liberiĝis]<br>
 <hr>
-'''3 = substantivo + -ig-'''<br>
+'''3 = substantivo/nomo + -ig-'''<br>
 <hr>
@@ Linio 105: / Linio 105: @@
 <hr>
-'''4 = substantivo + -iĝ-'''<br>
+'''4 = substantivonomo + -iĝ-'''<br>
 '''<hr>'''
@@ Linio 113: / Linio 113: @@
 ''klariga ekzemplo'' <br>
-. La vizaĝo de la knabino estis pala.<br>
+. Mi dezirasss havi edzinon.<br>
-. Mi faras al ŝi am-proponon. = mi demandas ŝin, ĉu ŝi volas edziniĝi al mi.<br>
+. Mi demandas virinon, ĉu ŝi volas edziniĝi al mi.<br>
-. Post mia propono ŝia vizaĝo ruĝiĝis.<br>
+. Ŝi akceptas kaj edziniĝas = iĝas edzino.<br>
@@ Linio 129: / Linio 129: @@
 <hr>
-'''5 = verbo + -ig-'''<br>
+'''5 = verbo/ago-vorto + -ig-'''<br>
 '''<hr>'''
@@ Linio 161: / Linio 161: @@
 <hr>
-'''6 = verbo + -iĝ-'''<br>
+'''6 = verbo/ago-vorto + -iĝ-'''<br>
 '''<hr>'''

← Antaŭa versio		Kiel registrite je 20:13, 31 Dec. 2019
Linio 1:		Linio 1:
		+	* reiru al [[La gramatiko de lingvo sen gramatiko]]
		+	<hr>
		+	<br>
		+	<br>
	'''10.1 Resumo pri REKTA ka NEREKTA PAROLO''' ''[Verkita de Kris Kezer]''		'''10.1 Resumo pri REKTA ka NEREKTA PAROLO''' ''[Verkita de Kris Kezer]''
	<hr>		<hr>

@@ Linio 1: / Linio 1: @@
-'''Resumo pri REKTA ka NEREKTA PAROLO''' ''[Verkita de Kris Kezer]''
+'''10.1  Resumo pri REKTA ka NEREKTA PAROLO''' ''[Verkita de Kris Kezer]''
 <hr>
@@ Linio 50: / Linio 50: @@
 Pliaj informoj, detaloj kaj ekzemploj tie :
 https://bertilow.com/pmeg/gramatiko/subfrazoj/nerekta_parolo/index.html

@@ Linio 16: / Linio 16: @@
 ''Nerekta parolo rolas aŭ aperas kiel :''<br>
-''LEGU ĈI TION NUR SE VI SPERTASPRI GRAMATIKAJ TERMINOJ''
 /objekto de verbo kiel diri, krii, pensi, scii, decidi, skribi, kompreni, rimarki, vidi, demandi, voli, aŭdi k.t.p.<br>
 /priskribo de vorto kiel penso, decido, demando, timo ktp<br>
 /subjekto de verbo ŝajni, esti evidente, esti klare, esti (ne)eble, esti verŝajne k.s.<br>
 Tio kelkfoje necesigas ŝanĝon de :<br>
 - personaj kaj posedaj pronomoj por pluhavi saman sencon.<br>
--tempaj vortoj, kiel hodiaŭ, hieraŭ, antaŭhieraŭ, morgaŭ kaj postmorgaŭ. <br>
+- tempaj vortoj, kiel hodiaŭ, hieraŭ, antaŭhieraŭ, morgaŭ kaj postmorgaŭ. <br>
--lokaj vortoj, kiel (ĉi-)tie, ene,...<br>
+- lokaj vortoj, kiel (ĉi-)tie, ene,...<br>
 Majstro Yoda [Joda] diris al Anakin, ke la Forto estu en li.