http://bonalingvo.net/index.php?action=history&feed=atom&title=19.3._Ago-vortoj%2FVerboj_el_nom-vortoj%2Fsubstantivoj19.3. Ago-vortoj/Verboj el nom-vortoj/substantivoj - Historio de redaktoj2026-04-18T23:20:52ZRevizia historio por ĉi tiu paĝo en la vikioMediaWiki 1.25.2http://bonalingvo.net/index.php?title=19.3._Ago-vortoj/Verboj_el_nom-vortoj/substantivoj&diff=3333&oldid=prevRenato: Nova paĝo kun '* reiru al La gramatiko de lingvo sen gramatiko <hr> <br> '''KION SIGNIFAS VERBOJ/AGO-VORTOJ DERIVITAJ DE SUBSTANTIVAJ/NOM-VORTOJ''' En unu el la kursoj ni diskutis pri ti...'2021-07-14T19:18:34Z<p>Nova paĝo kun '* reiru al <a href="/index.php/La_gramatiko_de_lingvo_sen_gramatiko" title="La gramatiko de lingvo sen gramatiko">La gramatiko de lingvo sen gramatiko</a> <hr> <br> '''KION SIGNIFAS VERBOJ/AGO-VORTOJ DERIVITAJ DE SUBSTANTIVAJ/NOM-VORTOJ''' En unu el la kursoj ni diskutis pri ti...'</p>
<p><b>Nova paĝo</b></p><div>* reiru al [[La gramatiko de lingvo sen gramatiko]]<br />
<hr><br />
<br><br />
<br />
<br />
'''KION SIGNIFAS VERBOJ/AGO-VORTOJ DERIVITAJ DE SUBSTANTIVAJ/NOM-VORTOJ'''<br />
<br />
En unu el la kursoj ni diskutis pri tio, kion povas signifi la ago-vorto/verbo ''ŝeli''. Mi provas nun prezenti la temon iom pli ĝenerale:<br />
<br />
vortoj finiĝantaj per -o en Esperanto estas nomoj de aĵoj kaj aferoj, konkretaĵoj, abstraktaĵoj, homoj, bestoj, fenomenoj, agoj, kvalitoj, specoj, individuoj k.t.p.:<br><br />
• tablo = nomo de konkretaĵo<br><br />
• hundo = nomo de bestospeco<br><br />
• virto = nomo de kvalito<br><br />
• aĝo = nomo de kvalito/situacio<br><br />
• martelo = nomo de ilo<br><br />
• Petro = nomo de persono<br><br />
• Parizo = nomo de urbo<br><br />
<br />
Kiam ni faras ago-vorton/verbon el tiuj nom-vortoj, la signifo de tiu verbo ne ĉiam estas tuj klara.<br />
<br />
'''Tabl-o --> tabl-i''', ekzemple<br> <br />
Ĉi tiu seĝo tablas por mi, ĉar mi ne havas veran tablon.<br> <br />
En ĉi tiu okazo la senco, laŭ mi, estas "funkcii kiel tablo", "fari la laboron de tablo".<br />
<br />
'''Hund-o --> hund-i''', ekzemple <br><br />
Tiu ŝafido sekvas la mastron tre ameme. Ĝi kvazaŭ hundas. <br><br />
En ĉi tiu okazo, laŭ mi, la signifo estas "konduti kiel hundo", "simili al hundo".<br />
<br />
'''Virt-o --> virt-i'''. ekzemple<br> <br />
Mia avino virtas. Ŝi ĉiam kondutas honeste kaj helpeme.<br><br />
En ĉi tiu okazo, laŭ mi, "esti virta", "havi la kvaliton de virto".<br />
<br />
'''Aĝ-o --> aĝ-i'''. ekzemple<br> <br />
Mi aĝas tridek jarojn.<br><br />
En ĉi tiu okazo, laŭ mi, "esti en la aĝo de", "havi la aĝon de".<br />
<br />
'''Martel-o --> martel-i'''. ekzemple<br> <br />
Mi martelas la najlojn por pendigi bildon sur la muro.<br><br />
En ĉi tiu okazo, laŭ mi, "bati per martelo", "Bati". <br />
<br />
'''Petr-o --> Petr-i.''' ekzemple<br> <br />
Hodiaŭ mi Petras.<br><br />
En ĉi tiu okazo, laŭ mi, "konduti kiel Petro, esti kiel Petro" (Se Petro kutime venas malfrue, Ankaŭ mi hodiaŭ venas malfrue)<br />
<br />
'''Pariz-o --> Pariz-i'''. ekzemple<br> <br />
En mia vilaĝo oni komencis havi amuzaĵojn kile en Parizo. Ĉi tie ankaŭ ni parizas.<br> En ĉi tiu okazo laŭ mi "Esti kiel Parizo.<br />
<br />
'''Resume''', kiam vi formas ago-vorton/verbon el nom-vorto, la signifo emas esti "fari tion, kion oni kutime faras per tiu aĵo: oni normale martelas per martelo kaj brosas per broso", funkciis kiel kutime funkcias tiu aĵo: oni biciklas/veturas per biciklo kaj aŭtomobilas/veturas per aŭtomobilo", "esti kiel leono/leoni, agi kiel profesoro/profesori".<br />
<br />
'''Sed atentu''', ne ĉiam la signifo estas klara por ĉiuj kaj tuj komprenebla. En tiu okazo en Esperanto aldonu vortojn por pliklarigi la signifon. Oni ne tablas manĝojn, sed altabligas manĝojn, oni ne simple ŝelas oranĝon, sed ŝenŝeligas ĝin, kaj pli klare oni ne ŝelas vundon per bandaĝo, sed enŝeligas ĝin per bandaĝo.</div>Renato