http://bonalingvo.net/index.php?action=history&feed=atom&title=La_Fundamenta_GramatikoLa Fundamenta Gramatiko - Historio de redaktoj2026-04-18T14:42:10ZRevizia historio por ĉi tiu paĝo en la vikioMediaWiki 1.25.2http://bonalingvo.net/index.php?title=La_Fundamenta_Gramatiko&diff=723&oldid=prevRenato: Nova paĝo kun '* reiru al Gramatiko <hr> <br> '''PLENA GRAMATIKO DE ESPERANTO'''<br> ''El Fundamenta krestomatio de la lingvo Esperanto''<br> '''''L. Zamenhof'''''<br> Dua eldono, p. 254...'2016-02-04T19:46:41Z<p>Nova paĝo kun '* reiru al <a href="/index.php/Gramatiko" title="Gramatiko">Gramatiko</a> <hr> <br> '''PLENA GRAMATIKO DE ESPERANTO'''<br> ''El Fundamenta krestomatio de la lingvo Esperanto''<br> '''''L. Zamenhof'''''<br> Dua eldono, p. 254...'</p>
<p><b>Nova paĝo</b></p><div>* reiru al [[Gramatiko]]<br />
<hr><br />
<br><br />
<br />
'''PLENA GRAMATIKO DE ESPERANTO'''<br><br />
<br />
''El Fundamenta krestomatio de la lingvo Esperanto''<br><br />
'''''L. Zamenhof'''''<br><br />
<br />
Dua eldono, p. 254-5<br><br />
Korektita laǔ "unua etapo de esperanto" iom reviziita plena verkaro de l.l.zamenhof, originalaro 1, <br />
p. 111-113, eldonejo ludovikito, 1989.<br />
<br />
<br />
'''A. Alfabeto.'''<br />
<br />
Aa, Bb, Cc, Ĉĉ, Dd, Ee, Ff, Gg, Ĝĝ, Hh, Ĥĥ, Ii, Jj, Ĵĵ, Kk,<br />
Ll, Mm, Nn, Oo, Pp, Rr, Ss, Ŝŝ, Tt, Uu, Ŭŭ, Vv, Zz.<br />
<br />
''Rimarko.'' Presejoj, kiuj ne posedas la literojn ĉ, ĝ, ĥ, ĵ, ŝ,<br />
ŭ, povas anstataŭ ili uzi ch, gh, hh, jh, sh, u.<br />
<br />
'''B. Parto de parolo.'''<br />
<br />
1) ''Artikolo'' nedifinita ne ekzistas; ekzistas nur artikolo difinita (la), egala por ĉiuj seksoj, kazoj kaj nombroj. ''Rimarko.'' La uzado de la artikolo estas tia sama, kiel en la aliaj lingvoj. La personoj, por kiuj la uzado de la artikolo prezentas malfacilaĵon, povas en la unua tempo tute ĝin ne uzi.<br />
<br />
2) La ''substantivoj'' havas la finiĝon ''o''. Por la formado de la multenombro oni aldonas la finiĝon "j". Kazoj ekzistas nur du : nominativo kaj akuzativo; la lasta estas ricevata el la nominativo per la aldono de la finiĝo ''n''. La ceteraj kazoj estas esprimataj per helpo de prepozicioj (la genitivo per ''de'', la dativo per ''al'', la ablativo per ''per'' aŭ aliaj prepozicioj laŭ la senco).<br />
<br />
3) La ''adjektivo'' finiĝas per ''a''. Kazoj kaj nombroj kiel ĉe la substantivo. La komparativo estas farata per la vorto ''pli'', la superlativo per ''plej''; ĉe la komparativo oni uzas la komjunkcion ''ol''.<br />
<br />
4) La ''numeraloj'' fundamentaj (ne estas deklinaciataj) estas : ''unu, du, tri, kvar, kvin, ses,'' ''sep, ok, naŭ, dek, cent, mil''. La dekoj kaj centoj estas formataj per simpla kunigo de la numeraloj. Por la signado de numeraloj ordaj oni aldonas la finiĝon de la adjektivo; por la multoblaj — la sufikson ''obl'', por la nombronaj — ''on'', por la kolektaj— ''op'', por la disdividaj — la vorton ''po''. Krom tio povas esti uzataj numeraloj substantivaj kaj adverbaj.<br />
<br />
5) ''Pronomoj'' personaj : ''mi, vi, li, ŝi, ĝi'' (pri objekto aŭ besto), ''si, ni, vi, ili, oni''; la pronomoj posedaj estas formataj per la aldono de la finiĝo adjektiva. La deklinacio estas kiel ĉe la substantivoj.<br />
<br />
6) La ''verbo'' ne estas ŝanĝata laŭ personoj nek nombroj. Formoj de la verbo : la tempo estanta akceptas la finiĝon ''-as''; la tempo estinta ''-is''; la tempo estonta ''-os''; la modo kondiĉa ''-us''; la modo ordona ''-u''; la modo sendifina ''-i''. Participoj (kun senco adjektiva aŭ adverba) : aktiva estanta ''-ant''; aktiva estinta ''-int''; aktiva estonta ''-ont''; pasiva estanta ''-at''; pasiva estinta ''-it''; pasiva estonta ''-ot''. Ĉiuj formoj de la pasivo estas formataj per helpo de responda formo de la verbo ''esti'' kaj participo pasiva de la bezonata verbo; la prepozicio ĉe la pasivo estas ''de''.<br />
<br />
7) La ''adverboj'' finiĝas per ''e''; gradoj de komparado kiel ĉe la adjektivoj.<br />
<br />
8) Ĉiuj ''prepozicioj'' per si mem postulas la nominativon.<br />
<br />
'''C. Reguloj Ĝeneralaj'''<br />
<br />
9) Ĉiu vorto estas legata, kiel ĝi estas skribita.<br />
<br />
10) La akcento estas ĉiam sur la antaŭlasta silabo.<br />
<br />
11) Vortoj kunmetitaj estas formataj per simpla kunigo de la vortoj (la ĉefa vorto staras en la fino); la gramatikaj finiĝoj estas rigardataj ankaŭ kiel memstaraj vortoj.<br />
<br />
12) Ĉe alia nea vorto la vorto ''ne'' estas forlasata.<br />
<br />
13) Por montri direkton, la vortoj ricevas la finiĝon de la akuzativo.<br />
<br />
14) Ĉiu prepozicio havas difinitan kaj konstantan signifon; sed se ni devas uzi ian prepozicion kaj la rekta senco ne montras al ni, kian nome prepozicion ni devas preni, tiam ni uzas la prepozicion ''je'', kiu memstaran signifon ne havas. Anstataŭ la prepozicio ''je'' oni povas ankaŭ uzi la akuzativon sen prepozicio.<br />
<br />
15) La tiel nomataj vortoj ''fremdaj'', t. e. tiuj, kiujn la plimulto de la lingvoj prenis el unu fonto, estas uzataj en la lingvo Esperanto sen ŝanĝo, ricevante nur la ortografion de tiu ĉi lingvo; sed ĉe diversaj vortoj de unu radiko estas pli bone uzi senŝanĝe nur la vorton fundamentan kaj la ceterajn formi el tiu ĉi lasta laŭ la reguloj de la lingvo Esperanto.<br />
<br />
16) La fina vokalo de la substantivo kaj de la artikolo povas esti forlasata kaj anstataŭigata de apostrofo.</div>Renato