La lingvistikaj konceptoj de Esperanto: Haitao Liu - Historio de redaktoj

Renato ĉe 20:09, 24 Maj. 2020

2020-05-24T20:09:31Z

Renato ĉe 20:07, 24 Maj. 2020

2020-05-24T20:07:13Z

Montri ŝanĝojn

Renato ĉe 19:04, 24 Maj. 2020

2020-05-24T19:04:44Z

Montri ŝanĝojn

Renato ĉe 18:22, 24 Maj. 2020

2020-05-24T18:22:55Z

Renato ĉe 17:55, 24 Maj. 2020

2020-05-24T17:55:59Z

Renato ĉe 15:17, 24 Maj. 2020

2020-05-24T15:17:33Z

Montri ŝanĝojn

Renato: Nova paĝo kun '* reiru al La bona monda lingvo: artikoloj

''''

2020-05-24T15:12:13Z

Nova paĝo kun '* reiru al La bona monda lingvo: artikoloj <hr> <br> ''''

Nova paĝo

* reiru al [[La bona monda lingvo: artikoloj]]
<hr>
<br>

'''

@@ Linio 335: / Linio 335: @@
 <hr>
 <br>
 (1) Dankas al Detlev Blanke, kiu glatigas mian lingvaĵon.<br>
 (2) vidu ‘La Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto’(SAT, 2002), p. 597. Por kompleta kunteksto, vidu Ludovikito, PVZ vol. 7, Kioto: Ludovikito, 1980, p.345. La teksto estas la letero, kiun Zamenhof skribis en 1906 al Javal, rekte antaŭ la apero de Ido kaj lige al neologismoj. En la sama letero, Zamenhof ankaŭ diras la kaŭzon ”Al la lingvistoj ĉiu arbitre elpensita vorto en la komenco estos neagrabla, sed por la estontaj uzantoj de la lingvo certa nombro da tiaj arbitraj vortoj estas absolute necesa.” Tio estas kontraŭstaro tuj menciota de ni.<br>
@@ Linio 346: / Linio 349: @@
 (10) “Studoj pri Esperanto”, Ĉina Esperanto-Eldonejo, 1993. p. 168.<br>
 (11) Proponita de forpasita ĉina profesoro Shao Rong.<br>
- <br>
+<br>
 <hr>
 <br>

@@ Linio 32: / Linio 32: @@
+:
 (1) La lingvo estu eksterordinare facila, tiel ke oni povu ellerni ĝin ludante.
 (2) Ĉiu, kiu ellernis tiun ĉi lingvon, povu tuj ĝin uzi por la kompreniĝado kun
 homoj de diversaj nacioj…
 Tiuj ĉi du principoj tuŝas la facilecon de lingvo. Per la du principoj, Zamenhof
-diris al ni, ke oni devas taksi la kompleksecon lingvan el tri dimensioj: akiri, rekoni
+diris al ni, ke oni devas taksi la kompleksecon lingvan el tri dimensioj: akiri, rekoni kaj produkti. Pli precize diras, ke lingva komplekseco havas tri aspektojn: lernebleco, manipulebleco kaj komprenebleco. En lia tempo la ideo sendube estas kreiva, ĉar multaj samtempaj aŭtoroj de planlingvaj projektoj nur penas doni al siaj projektoj la trajton de tiel nomata 'tuja komprenebleco'.
 kaj produkti. Pli precize diras, ke lingva komplekseco havas tri aspektojn: lernebleco,
 manipulebleco kaj komprenebleco. En lia tempo la ideo sendube estas kreiva, ĉar
 multaj samtempaj aŭtoroj de planlingvaj projektoj nur penas doni al siaj projektoj la
 trajton de tiel nomata 'tuja komprenebleco'.
 Nun ni turnas nin al lingvistiko pri la facileco de la lingvo. Bedaŭrinde profesiaj
-lingvistoj kutime evitis diskuti la temon ege interesatan de planlinganoj. Verŝajnas al
+lingvistoj kutime evitis diskuti la temon ege interesatan de planlinganoj. Verŝajnas al lingvistoj, ke ĉiuj lingvoj estas same kompleksaj. Do, ĉiuj lingvoj estas ekvilibro inter facilo kaj malfacilo, kiam unu lingvo havis ion malfacilan ĉiflanke, ĝi havos ion alian pli facilan por ekvilibri la kvaliton de la lingvo. Oni iam kredis, ke tio estas natura leĝo de lingva evoluado. Alidirite, la koncepto de Zamenhof pri lingva facileco (aŭ komplekseco) estas naiva, laika kaj nescienca laŭ tiama lingvistika kriterio.
 lingvistoj, ke ĉiuj lingvoj estas same kompleksaj. Do, ĉiuj lingvoj estas ekvilibro
 inter facilo kaj malfacilo, kiam unu lingvo havis ion malfacilan ĉiflanke, ĝi havos
 ion alian pli facilan por ekvilibri la kvaliton de la lingvo. Oni iam kredis, ke tio estas
 natura leĝo de lingva evoluado. Alidirite, la koncepto de Zamenhof pri lingva facileco
-Ni citas ĉiujn diraĵojn de Zamenhof el la libro “unuaj libroj por esperantistoj”, eldonejo ludovikito
-.
-−
 (aŭ komplekseco) estas naiva, laika kaj nescienca laŭ tiama lingvistika kriterio.
 Hodiaŭ kelkaj lingvistoj jam serioze ektuŝas la temon, precipe en la studo pri piĝinaj
 kaj kreolaj lingvoj (Kusters 2003). Ekzemple, Kusters elokvente defendas la tezon per
@@ Linio 425: / Linio 417: @@
 <br>
 (1) Dankas al Detlev Blanke, kiu glatigas mian lingvaĵon.<br>
 (2) vidu ‘La Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto’(SAT, 2002), p. 597. Por kompleta kunteksto, vidu Ludovikito, PVZ vol. 7, Kioto: Ludovikito, 1980, p.345. La teksto estas la letero, kiun Zamenhof skribis en 1906 al Javal, rekte antaŭ la apero de Ido kaj lige al neologismoj. En la sama letero, Zamenhof ankaŭ diras la kaŭzon ”Al la lingvistoj ĉiu arbitre elpensita vorto en la komenco estos neagrabla, sed por la estontaj uzantoj de la lingvo certa nombro da tiaj arbitraj vortoj estas absolute necesa.” Tio estas kontraŭstaro tuj menciota de ni.
 Referencoj

@@ Linio 3: / Linio 3: @@
 <br>
-'''GrKG/Humankybernetik 2004(4): 155-165.
+''GrKG/Humankybernetik 2004(4): 155-165.''
-La Lingvistikaj Konceptoj de Zamenhof1
-Haitao Liu
+'''La Lingvistikaj Konceptoj de Zamenhof'''(1)
 Applied Linguistics Department,
-Communication University of China, Beijing
+'''''Haitao Liu'''''<br>
 Oni povas el multaj flankoj lingvistike studi Esperanton. Esperanto prezentas
 interesan studobjekton por lingvistoj. Leksike Esperanto estas rigardata kiel latinida
-lingvo; morfologie ĝi estas aglutina lingvo kun forta trajto de izola lingvo; stile ĝin
+lingvo; morfologie ĝi estas aglutina lingvo kun forta trajto de izola lingvo; stile ĝin multe influas slavaj lingvoj; funkcie ĝi celas ĉefe fariĝi lingvo por komunikado inter diverslingvanoj de la tuta mondo; genetike ĝi estas planlingvo kun multaj trajtoj de miksita lingvo, tio signifas ke ĝi ne havas klaran lokon en la arbo de lingva familio (Janton 1973, Nuessel 2000, Piron 1981, Wells 1989).
 multe influas slavaj lingvoj; funkcie ĝi celas ĉefe fariĝi lingvo por komunikado inter
 diverslingvanoj de la tuta mondo; genetike ĝi estas planlingvo kun multaj trajtoj de
 miksita lingvo, tio signifas ke ĝi ne havas klaran lokon en la arbo de lingva familio
 (Janton 1973, Nuessel 2000, Piron 1981, Wells 1989).
 Estas konate, ke Zamenhof ne estis profesia lingvisto, ke li iam eĉ havis jenan
 diraĵon: “Konsiliĝu neniam kun lingvistoj, konsiliĝu nur kun personoj, kiuj havas
-filologian senton kaj havis multe da praktiko en Esperanto2
+filologian senton kaj havis multe da praktiko en Esperanto (2)”. Certe, ni komprenas kial Zamenhof ne ŝatis lingvistojn, ĉar en tiu tempo ne ĉiuj lingvistoj admiris Esperanton.
 ”. Certe, ni komprenas kial
-Zamenhof ne ŝatis lingvistojn, ĉar en tiu tempo ne ĉiuj lingvistoj admiris Esperanton.
+Tradiciaj lingvistoj kutime nur priskribas la lingvojn per diversaj metodoj kaj teorioj, tamen por planlingvo sendube nur priskribo ne sufiĉas, oni ankaŭ devas krei ion novan. Tio estas radika kontraŭstaro inter lingvistoj kaj planlingvaj konstruintoj.
 Tradiciaj lingvistoj kutime nur priskribas la lingvojn per diversaj metodoj kaj teorioj,
-tamen por planlingvo sendube nur priskribo ne sufiĉas, oni ankaŭ devas krei ion
+Malgraŭ tio la lingvistiko evoluis multe dum la pasintaj 100 jaroj, ekzemple,
 novan. Tio estas radika kontraŭstaro inter lingvistoj kaj planlingvaj konstruintoj.
 Malgraŭ tio la lingvistiko evoluis multe dum la pasintaj 100 jaroj, ekzemple,
-Dankas al Detlev Blanke, kiu glatigas mian lingvaĵon.
-vidu ‘La Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto’(SAT, 2002), p. 597. Por kompleta kunteksto,
-vidu Ludovikito, PVZ vol. 7, Kioto: Ludovikito, 1980, p.345. La teksto estas la letero, kion Zamenhof
-skribis en 1906 al Javal, rekte antaŭ la apero de Ido kaj lige al neologismoj. En la sama letero, Zamenhof
-ankaŭ diras la kaŭzon ”Al la lingvistoj ĉiu arbitre elpensita vorto en la komenco estos neagrabla, sed por la
-estontaj uzantoj de la lingvo certa nombro da tiaj arbitraj vortoj estas absolute necesa.” Tio estas kontraŭ
-staro tuj menciota de ni.
-−
 komputa lingvistiko traktanta lingvan kreadon eniris en lingvistikon(Liu Haitao 1999),
 bedaŭrinde la situacio ne multe pliboniĝis. Tamen, nuntempe almenaŭ jam aperas
 kelkaj lingvistoj, kiuj havas filologian senton kaj multe da pratiko en Esperanto. Ŝ
 ajnas al mi, ke por lingvistoj Esperanto nepre devas esti interesa fenomeno, ĉar
-lingvo, kiu fariĝis vive funkcianta, ne plu estas nur projekto. Kiel normala lingvo de
+lingvo, kiu fariĝis vive funkcianta, ne plu estas nur projekto. Kiel normala lingvo de la homaro, Esperanto rajtas vivi kiel aliaj lingvoj. Nu, ĝi devas bonvenigi studojn multaflankajn faratajn de lingvistoj, kaj ne rifuzas tion. Tamen, la kontraŭstaro ne signifas, ke Zamenhof konstruis sian lingvon ankaŭ sen lingvistikaj principoj. En serio da verkoj de Zamenhof oni povas ofte legi rilatajn ideojn, kompreneble ne ĉiuj ĉiam estas formulitaj en terminoj de lingvistiko. La plej bazaj principoj, sur kiuj Zamenhof konstruis sian lingvon, troviĝas en la antaŭparolo de la Unua Libro de 1887.
 la homaro, Esperanto rajtas vivi kiel aliaj lingvoj. Nu, ĝi devas bonvenigi studojn
 multaflankajn faratajn de lingvistoj, kaj ne rifuzas tion. Tamen, la kontraŭstaro ne
 signifas, ke Zamenhof konstruis sian lingvon ankaŭ sen lingvistikaj principoj. En
 serio da verkoj de Zamenhof oni povas ofte legi rilatajn ideojn, kompreneble ne ĉiuj
 ĉiam estas formulitaj en terminoj de lingvistiko. La plej bazaj principoj, sur kiuj
 Zamenhof konstruis sian lingvon, troviĝas en la antaŭparolo de la Unua Libro de 1887.
 Tie, Zamenhof starigis la problemojn, kiuj necese estu solvitaj dum oni konstruas
-internacian lingvon kiel Esperanto3
+internacian lingvon kiel Esperanto(3)
+:
 (1) La lingvo estu eksterordinare facila, tiel ke oni povu ellerni ĝin ludante.
@@ Linio 437: / Linio 422: @@
 la mondo. Tamen, ĉiuj devas agadi en la kadro permesita de la Fundamento, ĉar oni
 devas strebi stabilan evoluadon.
 Referencoj

La lingvistikaj konceptoj de Esperanto: Haitao Liu - Historio de redaktoj

Renato ĉe 20:09, 24 Maj. 2020

Renato ĉe 20:07, 24 Maj. 2020

Renato ĉe 19:04, 24 Maj. 2020

Renato ĉe 18:22, 24 Maj. 2020

Renato ĉe 17:55, 24 Maj. 2020

Renato ĉe 15:17, 24 Maj. 2020

Renato: Nova paĝo kun '* reiru al La bona monda lingvo: artikoloj ''''

Renato: Nova paĝo kun '* reiru al La bona monda lingvo: artikoloj

''''