Renato: Nova paĝo kun '* reiru al La bona vorto de la tago

''radiko:'' babil-
''baza vorto:'' '''babil-i'''
''difino: '' Paroli pri ne (tre) seriozaj aferoj.
''ek...'

2015-12-24T21:47:52Z

Nova paĝo kun '* reiru al La bona vorto de la tago <hr> <hr> ''radiko:'' babil- ''baza vorto:'' '''babil-i''' ''difino: '' Paroli pri ne (tre) seriozaj aferoj. ''ek...'

Nova paĝo

* reiru al [[La bona vorto de la tago]]
<hr>
 
<hr>
 
''radiko:'' babil- 
''baza vorto:'' '''babil-i''' 

''difino: '' Paroli pri ne (tre) seriozaj aferoj. 

''ekzemploj:'' Ni senzorge tra-babilis/pasigis babilante horojn en la drinkejo. – Li babilas anstataŭ labori. ─ Ne timu tranĉilon, timu babilon. – Jen vi ne-halt-ig-ebl-e babilaĉis dum mi simple staris kaj aŭskultadis. — Eniru en la retan babilejon, se vi volas diskuti kun aliaj homoj pri diversaj temoj. — Li estas ankaŭ tre babilema. – Tie estis kafejo, kie ordinare multaj babiluloj kolektiĝis. 

''angle:'' to chat, to converse 
''ĉine:'' 闲谈 
''france:'' babiller, causer, bavarder, papoter, tchatcher; '''~o''' = (un) babillage 
''germane:'' sich unterhalten (ein Gespräch führen), plaudern 
''hispane:'' conversar, platicar 
''hungare:'' beszélget, cseveg 
''portugale:'' tagarelar, bater papo; '''~ejo''' = sala de bate-papo (''Internet''); '''el~i''' = revelar segredo por tagarelice; '''kaf~o''' = bate-papo ao café 
''ruse:'' болтать, разговаривать 

<hr>
 
''radiko:'' baldaŭ 
''baza vorto:'' '''baldaŭ''' 

''difino: '' Post mallonga tempo. 

''ekzemploj:'' Mi ne atendis vin tiel baldaŭ. — Ĝis baldaŭa revido! — Ŝi ne volis pensi pri la baldaŭo, sed gustumi la nunajn sentojn. — Kiam vi venos? Baldaŭ/Baldaŭe! — Baldaŭ pluvos. 

''angle:'' soon 
''ĉine:'' 马上，立刻 
''france:'' bientôt, sous peu ; '''~a''' = prompt(e), prochain(e) 
''germane:'' bald 
''hispane:'' pronto 
''hungare:'' nemsokára, hamarosan 
''portugale:'' em breve; '''~a''' = iminente 
''ruse:'' вскоре, скоро; '''~а''' = скорый, вскоре предстоящий 

<hr>
 
''radiko:'' banan- 
''baza vorto:'' '''banan-o''' 

''difino: '' Frukto de grandega herbeca (sed palmo-simila) planto kun flaveca ŝelo kaj blanka pli-malpli faruneca karno. 

''ekzemploj:'' La fruktoj de la bananujo estas kurbaj kaj longaj. — Kelkaj banan-specoj estas tre bongustaj. — El la folioj de aliaj bananarboj oni faras ŝnurojn, retojn kaj tiel plu. — Mi ne ŝatas bananojn. 

''angle:'' banana 
''ĉine:'' 香焦 
''france:'' (une) banane; '''~ujo''' = (un) bananier (pas le bateau: bananŝipo). 
''germane:'' Banane 
''hispane:'' banano 
''hungare:'' banán 
''portugale:''banana; '''~ujo''' = bananeira; '''~ejo''' = bananal 
''ruse:'' банан 

<hr>
 
''radiko:'' bank- 
''baza vorto:'' '''bank-o''' 

''difino: '' Ŝtata aŭ privata entrepreno okupiĝanta pri financo (mon-aferoj): pruntoj, ĉekoj, akcioj. 

''ekzemploj:'' En ĉinaj bankoj kuŝas 6700 miliardoj da juanoj (=ĉina mono) el personaj mon-deponoj. — "Nutraĵo-bankoj" disdonis manĝaĵojn al homoj ne povantaj aĉeti sufiĉan manĝaĵon. — Jen koleregaj homoj bruligantaj kaj detruantaj la luksegajn internaciajn bankajn konstruaĵojn. — Bankisto estas oficisto aŭ estro, kiu sin okupas pri bankaj aferoj. 

''angle:'' bank 
''ĉine:'' 银行 
''france:'' (une) banque; '''~a''' = bancaire; '''~isto''' = (un) banquier. 
''germane:'' Bank (Geldinstitut) 
''hispane:'' banco (economía) 
''hungare:'' bank 
''portugale:'' banco (instituição financeira); '''~estro''' = banqueiro; '''~oficisto''' = bancário 
''ruse:'' : банк; '''~а''' = банковый, банковский 

<hr>
 
''radiko:'' batal- 
''baza vorto:'' '''batal-i''' 

''difino: '' Uzi forton kontraŭ iu (malamika). 

''ekzemploj:'' Batali estas peni por venki iun atakante aŭ defendante, precipe en milito. — La armeo kuraĝe batalis. — La knaboj interbatalis per neĝbuloj. — Ni devis batali kontraŭ grandaj malfacilaĵoj. — La bataloj de la lasta milito estis tre akraj. — Mi ne estas batalema. — Ĉu vi ne havas en via mano lancon aŭ glavon aŭ alian batalilon? — Ni devas kontraŭbatali la korpan doloron. 

''angle:'' to fight, to battle, to engage in combat; '''~o''' = a fight, a battle 
''ĉine:'' 打战，鬪争 
''france:'' combattre, se battre, lutter; '''~o''' = (une) bataille, (un) combat ; '''~ad·o''' = (une) campagne, intervention (militaire); '''~ilo''' = (une) arme; '''~ema''' = batailleur(-euse). 
''germane:'' kämpfen 
''hispane:'' batallar, luchar, '''-o''' = batalla, lucha 
''hungare:'' harcol 
''portugale:''batalhar, lutar, combater;''' ~o''' = batalha; '''~ado''' = peleja, campanha; '''~ejo''' = campo de batalha; '''~ilo''' = arma 
''ruse:'' сражаться, биться, драться; '''~о''' = сражение, битва, бой, схватка, драка; '''~а''' = боевой, батальный 

<hr>
 
''radiko:'' baz- 
''baza vorto:'' '''baz-o''' 

''difino: '' Malsupra parto de objekto, kiu portas ĝin; objekto sub objekto, kiu portas ĝin; tio, sur kio io estas konstruita; ''bazi'' = konstrui, starigi ion (ankaŭ: opinion, decidon) sur io. 

''ekzemploj:'' Bazo de turo, de vazo, de statuo, de monto, de triangulo, de vegetaĵo. — La justeco estas la bazo de socio. — Volo, laboro, obstino estas la bazoj de sukceso. — Ni devas bazi konstruon sur la roko. — La turo baziĝas sur dika masonaĵo. — Nia metodo baziĝas sur la praktiko. — Via teorio estas senbaza. — Surbaze de tiu ĉi dokumento, oni povus verki specifajn planojn. 

''angle:'' a base, a basis, a footing, platform or stem 
''ĉine:'' 基本 
''france:'' (une) base; '''~a''' = basal(e), basique, essentiel(le); '''~i''' = baser (sur); '''~iĝi''' = se baser, reposer (sur); '''sen~a''' = non fondé. 
''germane:'' Grund-, Unterlage, Basis 
''hispane:'' base 
''hungare:'' bázis, alap 
''portugale:''base, fundamento; '''~a''' = básico; '''~i''' = basear, fundamentar; '''~iĝi''' = basear-se, fundamentar-se; '''sen~a''' = sem base, infundado 
''ruse:'' база, базис, основание, основа; '''~а''' = базовый, базисный, основной 

<hr>
 
''radiko:'' bazar- 
''baza vorto:'' '''bazar-o''' 

''difino: '' Loko kun multaj vendo-tabloj aŭ -budoj. 

''ekzemploj:'' Granda, sub-tegmenta aŭ subĉiela vendejo, kie kunestas diversaj sendependaj vendo-budoj, estas bazaro. — Ekzistas ankaŭ grandaj bazaroj, kie estas aĉeteblaj diversaj brokantaĵoj. — Superbazaro estas granda memserva vendejo sub-tegmenta, kiu ofertas ĉiaspecajn nutraĵojn kaj iujn aliajn varojn (vendaĵojn) ofte bezonatajn en la ĉiutaga vivo. — Nekredeble, tiu bazarulo sukcesus vendi ion ajn. 

''angle:'' a market (*not* merkato), a store, a bazaar 
''ĉine:'' 商店 
''france:'' (un) marché, (une) foire, un bazar; '''~isto''' = (un) marchand forain; '''~ulo''' = (un) camelot; '''super~o''' = (un) supermarché. 
''germane:'' Markt (i.S.v. z.B. Wochenmarkt), Basar 
''hispane:'' bazar, mercado 
''hungare:'' bazár 
''portugale:''bazar, feira, mercado; '''super~''' = supermercado 
''ruse:'' рынок, базар; '''~а''' = рыночный, базарный 

<hr>
 
''radiko:'' bedaŭr- 
''baza vorto:'' '''bedaŭr-i''' 

''difino: '' Diri aŭ pensi: "estas malbone, ke tio okazis tiel". 

''ekzemploj:'' Bedaŭri la mortintan patrinon, la forpasintan junecon, la maltrafon de vagonaro. — Nia bedaŭrata prezidanto estos ĉiam memorata de ni. — Mi bedaŭras, ke mi ne povos vin viziti. — Mi sentas grandan bedaŭron pro tio. — Mi bedaŭre eksciis lian morton. — Temas vere pri bedaŭrinda okazaĵo.— Bedaŭrinde mi ne povos veni. 

''angle:'' to regret, be sorry 
''ĉine:'' 后悔 
''france:'' regretter, déplorer ; '''~o''' = (un) regret; '''~e''' = à regret; '''~inda''' = regrettable, fâcheŭ; '''~inde''' = malheureusement, hélas. 
''germane:'' bedauern 
''hispane:'' lamentar 
''hungare:'' sajnál 
''portugale:'' deplorar, lastimar, lamentar; '''~o''' = pesar; '''~e''' = com pesar; '''~inda''' = lamentável, lastimável; '''~inde''' = lamentavelmente, infelizmente; '''~indulo''' = pobre-coitado 
''ruse:'' жалеть, сожалеть; '''~о''' = сожаление; '''~е''' = с сожалением 

<hr>
 
''radiko:'' bel- 
''baza vorto:'' '''bel-a''' 

''difino: '' Vidinda kun plezuro pro formo, koloroj, ... 

''ekzemploj:'' Bela infano, vazo, animo, ago. — Li kantas tre belan kanton. — Ŝi paroladis al ili pri la belo, vero kaj bono. — En nia lando estas multaj belaĵoj de la naturo. — Li amas tiun ĉi knabinon pro ŝia beleco. — En la dometo ĉio estis malgranda, sed beleta kaj pura. — Mi ne ŝatas ĉi tiun malbelan domon. 

''angle:'' beautiful '''~o''' and '''~eco''' = beauty
''ĉine:'' 美丽 
''france:'' beau, belle; '''~o''' = le beau ; '''~e''' = avec beauté, bien; '''~eco''' = la beauté; '''~ega''' = magnifique; '''mal~a''' = laid(e); '''mal~eg·a''' = hideŭ, affreŭ; '''~igi''' = embellir. 
''germane:'' schön 
''hispane:'' bonito, bello 
''hungare:'' szép 
''portugale:'' belo, bonito; '''~o''', '''~eco''' = beleza (qualidade); '''~ega''' = lindo; '''~igi''' = embelezar; '''~igisto''' = esteticista; '''mal~a''' = feio 
''ruse:'' : красивый; '''~о''' = прекрасное, красота (отвлечённое понятие); '''~i''' = выглядеть красивым; '''~е''' = красиво, хорошо 

<hr>
 
''radiko:'' benk- 
''baza vorto:'' '''benk-o''' 

''difino: '' Meblo por sidi (por pluraj homoj). 

''ekzemploj:'' Benko estas longa tabula sidilo por pli ol unu persono. — En hejmo, aŭto, vagono, kaj similaj lokoj oni trovas benkojn. — Ŝi sidigis lin sur la benkon. — Ĉe la landlimo la senpasportuloj devis atendi, sidante sur longa benko. 

''angle:'' bench 
''ĉine:'' 椅子 
''france:'' (un) banc, '''~et-o''' = un petit-banc, escabeau. 
''germane:'' Bank (die Sitzgelegenheit) 
''hispane:'' banco, asiento 
''hungare:'' pad 
''portugale:''banco (móvel de sentar) 
''ruse:'' скамья, скамейка, лавка, сидение 

<hr>
 
''radiko:'' best- 
''baza vorto:'' '''best-o''' 

''difino: '' Vivanta estaĵo povanta movi sin de unu loko al alia (ne homo, ne planto). 

''ekzemploj:'' Ĝi estas nek homo nek besto nek ŝtonego. — Ĉu vi ekpensis iam pri tio, kio propre levis la homaron tiel ne-ating-ebl-e alte super ĉiuj aliaj bestoj? — Oni povos malkovri la montan regionon, ĝian kreskaĵaron, ĝian bestaron. — Ŝi demandis ion, parolante al sia dorlot-besto. — Rabobestoj estas bestoj, nutrantaj sin per karno. — Ĉevaloj ankaŭ taŭgas kiel fortaj tir-bestoj. 

''angle:'' animal, beast 
''ĉine:'' 野兽 
''france:'' (un) animal, (une) bête ; '''~a''' = bestial(e), animal(e); '''~e''' = bestialement; '''~ec·o''' = (la) bestialité; '''~ejo''' = (une) ménagerie. 
''germane:'' Tier 
''hispane:'' animal 
''hungare:'' állat 
''portugale:'' bicho, animal; '''~aĉo''' = bicharoco; '''~aro''' = fauna; '''~aĵo''', '''~eco''' = bestialidade; '''~ejo''' = curral, chiqueiro, aprisco etc.; '''~igi''' = animalizar, embrutecer. 
''ruse:'' зверь, животное; '''~а''' = звериный, зверский; '''~е''' = по-звериному, как зверь, зверски 

<hr>
 
''radiko:'' bezon- 
''baza vorto:'' '''bezon-i''' 

''difino: '' Ne povi esti aŭ ne povi fari ion sen io aŭ iu mankantaj. 

''ekzemploj:'' Bezoni ripozi, iri, trinki. — Pri tio ni ne bezonas paroli. — Tio bezonigas multan tempon. — Bezono estas plej forta ordono. — En okazo de bezono voku min. — Malpermesi la uzadon de tiu ĉi formo estas tute senbezone. — Mi bezonas ion por manĝi. — Kion vi bezonas? 

''angle:'' to need, require 
''ĉine:'' 需求 
''france:'' avoir besoin (de); '''~o''' = (un) besoin ; '''~a''' = utile, nécessaire; '''~ata''' = indispensable. 
''germane:'' benötigen, bedürfen 
''hispane:'' necesitar 
''hungare:'' kell, szükséges, rászorul 
''portugale:'' precisar de, necessitar; '''~o''' = necessidade; '''~ata''' = necessário 
''ruse:'' нуждаться, иметь потребность; '''~о''' = потребность, нужда, надобность; '''~а''' = необходимый, нужный 

<hr>
 
''radiko:'' bibliotek- 
''baza vorto:'' '''bibliotek-o''' 

''difino: '' Librejo, libraro, kie oni povas legi aŭ prunti librojn. 

''ekzemploj:'' En biblioteko oni konservas librojn, gazetojn kaj eventuale ankaŭ aliajn registritajn aĵojn (son-diskojn, filmojn kaj tiel plu) por ebligi al la homoj legi, uzi aŭ pruntepreni ilin. — Li havas riĉan libraron, tio estas vera persona biblioteko. — En biblioteko estas multaj libroŝrankoj. — La bibliotekisto konsilis al mi interesajn legaĵojn. 

''angle:'' a library 
''ĉine:'' 图书馆 
''france:'' (une) bibliothèque; '''~isto''' = (un) bibliothéquaire. 
''germane:'' Bibliothek 
''hispane:'' biblioteca 
''hungare:'' könyvtár 
''portugale:'' biblioteca 
''ruse:'' библиотека; '''~а''' = библиотечный 

<hr>
 
''radiko:'' bicikl- 
''baza vorto:'' '''bicikl-o''' 

''difino: '' Du-rada veturilo funkciigata per piedoj; ''bicikli'' = veturi per biciklo. 

''ekzemploj:'' Bicikloj havas du egale grandajn radojn. — Senkostaj publikaj bicikloj jam sukcese uzeblas en multaj urboj. — Li foje biciklis al apuda vilaĝo por spekti pied-pilkan ludon. — Mi iras al mia laborloko bicikle. 

''angle:'' bicycle, bike 
''ĉine:'' 双轮脚踏车 
''france:'' (une) bicyclette, (un) vélo(cipède) ; '''~e''' = à bicyclette ; '''~i''' = faire du vélo 
''germane:'' Fahrrad 
''hispane:'' bicicleta 
''hungare:'' kerékpár, bicikli; '''~i''' = kerékpározik, biciklizik 
''portugale:''bicicleta; '''~i''' = andar de bicicleta; '''~ado''' = ciclismo; '''~isto''' = ciclista 
''ruse:'' велосипед; '''~i''' = ездить на велосипеде; '''~а''' = велосипедный; '''~е''' = на велосипеде 

<hr>
 
''radiko:'' bier- 
''baza vorto:'' '''bier-o''' 

''difino: '' Malforte alkohola trinkaĵo el greno. 

''ekzemploj:'' Hela, malhela, nigra, flava biero. — La germana biero tiam estis bonega kaj ekzistis diversaj specoj de ĝi. — Jen estas kruĉoj plenaj de biero kaj vino. — Mi ne ŝatas bieron kaj eĉ ne la bieran odoron. 

''angle:'' beer 
''ĉine:'' 啤酒 
''france:'' (de la) bière ; '''~ejo''' = (une) brasserie; '''~far-isto''' = (un) brasseur. 
''germane:'' Bier 
''hispane:'' cerveza 
''hungare:'' sör 
''portugale:'' cerveja; '''~ejo''' = cervejaria 
''ruse:'' пиво 

<hr>
 
''radiko:'' bild- 
''baza vorto:'' '''bild-o''' 

''difino: '' Io videbla (vera aŭ desegnita, pentrita, fotita, projekciita); ankaŭ io videbla nur en pensoj. 

''ekzemploj:'' Tiu montara pejzaĝo prezentos plaĉan bildon. — Rigardi sian bildon en spegulo estas bele/belas. — La rivero spegulas la bildon de la luno. — Mi havas libron kun belaj bildoj. — Li estas la vivanta bildo de sia patro. — Jen la grafikaĵo, kiu bildigas la elspezojn de nia asocio. — Lum-bildo estas bildo sur tra-videbla folio, kiun oni povas rigardi pere de tra-lumo aŭ grandige projekcii sur ekranon. 

''angle:'' a picture, an image 
''ĉine:'' 图像 
''france:'' (une) image, figure, illustration ; '''~a''' = figuré(e), figuratif; '''~igi''' = représenter, mettre en image; '''lum~o''' = (une) diapositive. 
''germane:'' Bild 
''hispane:'' dibujo, foto 
''hungare:'' kép 
''portugale:'' quadro, figura, gravura; ilustração; '''~igi''' = desenhar, pintar 
''ruse:'' картина, картинка, изображение, образ; '''~а''' = картинный, картиночный 

<hr>
 
''radiko:'' bilet- 
''baza vorto:'' '''bilet-o''' 

''difino: '' Papereto aŭ kartoneto por eniri spektaklon aŭ por veturi per publika veturilo; papera mono. 

''ekzemploj:'' Fervoja, teatra, loteria bileto, flugbileto. — Mi ĵus aĉetis la bileton por la vagonaro. — Mi perdis la teatran bileton. — Mi ne havas multajn mon-biletojn en mia monujo. 

''angle:'' a ticket 
''ĉine:'' 票，车票 
''france:'' un billet ; '''enir~o''' = (un) billet d'entrée; '''~(vend)ejo''' = (une) billetterie, (un) guichet. 
''germane:'' Fahr-, Eintrittskarte, Billett, Geldschein 
''hispane:'' ticket, boleto 
''hungare:'' jegy, biléta 
''portugale:'' bilhete, cédula; '''~ejo''' = bilheteria; '''enir~o''' = entrada (para entrar em cinema, teatro etc.); '''mon~''' = cédula, nota (dinheiro); '''vojaĝ~''' = passagem (ônibus, trem etc.) 
''ruse:'' билет 

<hr>
 
''radiko:'' bird- 
''baza vorto:'' '''bird-o''' 

''difino: '' Besto du-krura kun flugiloj, kun plumoj, ovo-naska, ekzemple: anaso, korvo, hirundo, aglo, struto,... 

''ekzemploj:'' Birdoj flugas en la ĉielo. — Anaso, koko kaj meleagro ne flugas en la ĉielo. Ili estas kortobirdoj. — Anaso, cigno, mevo estas naĝobirdoj. — Nuntempe ekzistas grava malsano, la birda gripo. — Aviadiloj flugas birde, sed la flugiloj ne moviĝas. 

''angle:'' a bird 
''ĉine:'' 鸟 
''france:'' (un) oiseau ; '''~a''' = aviaire; '''~aĵo''' = de la volaille; '''~ido''' = (un) oisillon. 
''germane:'' Vogel 
''hispane:'' pájaro, ave 
''hungare:'' madár 
''portugale:'' ave, pássaro; '''~aĵo''' = carne de ave; '''~ejo''' = viveiro de pássaros; '''~ido''' = passarinho (filhote) 
''ruse:'' птица; '''~а''' = птичий 

<hr>
 
''radiko:'' blank- 
''baza vorto:'' '''blank-a''' 

''difino: '' Senkolora, tute hela; kun koloro de neĝo, kreto, pura kalko. 

''ekzemploj:'' Lavu ĝin, kaj ĝi estos pli blanka ol neĝo. — Kiam mi farbas miajn desegnaĵojn, mi neniam bezonas la blankon/la blankan koloron. — Pro zorgoj, ne pro
jaroj, blankiĝas la haroj. — Blankuloj estas la homoj kun hela haŭto, ĝenerale eŭropanoj. — Ovo-blankon oni kirlas por multaj receptoj de kuko. 

''angle:'' white; '''~i''' to be white; '''~igi''' to whiten 
''ĉine:'' 白色的 
''france:'' blanc(he); '''~o''' = le blanc (couleur); '''~i''' = être blanc de blanc; '''~iĝi''' = blanchir (devenir blanc); '''~igi''' = blanchir (rendre blanc); '''~ulo''' = (un) blanc (de peau); '''ovo~o''' = blanc d'œuf. 
''germane:'' weiß(e,r,s) 
''hispane:'' blanco (color) 
''hungare:'' fehér 
''portugale:''branco, alvo; '''~igi''' = alvejar, branquear; '''okul~o''' = esclerótica; '''ov~o''' = clara de ovo 
''ruse:'' белый 

<hr>
 
''radiko:'' blu- 
''baza vorto:'' '''blu-a''' 

''difino: '' Kun koloro de ĉielo sennuba. 

''ekzemploj:'' La ĉielo estas blua. — Marista bluo estas unu speco de bluo. — Farbu la pordon blua! — Ŝiaj okuloj estas profunde bluaj. 

''angle:'' blue; '''~i''' to be blue; '''~igi''' to make blue 
''ĉine:'' 蓝色的 
''france:'' bleu(e) ; '''~o''' = le bleu (couleur) ; '''~i''' = être bleu(e), rayonner le bleu; '''~iĝi''' = bleuir. 
''germane:'' blau(e,r,s) 
''hispane:'' azul (color) 
''hungare:'' kék 
''portugale:'' azul 
''ruse:'' синий

Vt: B - Historio de redaktoj

Renato: Nova paĝo kun '* reiru al La bona vorto de la tago ''radiko:'' babil- ''baza vorto:'' '''babil-i''' ''difino: '' Paroli pri ne (tre) seriozaj aferoj. ''ek...'

Renato: Nova paĝo kun '* reiru al La bona vorto de la tago

''radiko:'' babil-
''baza vorto:'' '''babil-i'''
''difino: '' Paroli pri ne (tre) seriozaj aferoj.
''ek...'