Renato: Nova paĝo kun '* reiru al La bona vorto de la tago

''radiko:'' da
''baza vorto:'' '''da '''
''difino: '' Prepozicio por indiki, pri kio temas la mezuro.
''...'

2016-01-22T17:20:14Z

Nova paĝo kun '* reiru al La bona vorto de la tago <hr> <hr> ''radiko:'' da ''baza vorto:'' '''da ''' ''difino: '' Prepozicio por indiki, pri kio temas la mezuro. ''...'

Nova paĝo

* reiru al [[La bona vorto de la tago]]
<hr>
 <hr>
 
''radiko:'' da 
''baza vorto:'' '''da ''' 

''difino: '' Prepozicio por indiki, pri kio temas la mezuro. 

''ekzemploj:'' Du litroj da akvo. — Unu glaso da pom-suko. — Grupo da homoj. — Riĉulo havas multe da mono. — En la botelo estas litro da lakto. — Miloj da homoj falis en la granda batalo. — Li havas pli da saĝo ol dek mil viroj. — Kiom da mono li ricevis? Multon da mono. — Botelo da vino = tiom da vino, kiom estas aŭ estis en botelo, sed botelo de vino = botelo en kiu estas aŭ estis vino. 

''angle:'' of (when referring to a quantity or measurement) 
''ĉine:'' 前置词，用在量词和可量名词之间，以表示其后名词的量 
''france:'' de, d', ''quand on précise une quantité, une mesure de quelque chose'';Ex. '''du litroj ~ akvo''' = Deŭ litres d'eau; '''Unu glaso ~ pomsuko''' = un verre de jus de pomme; '''kiom da homoj?''' = combien d'hommes? 
''germane:'' Diese Präposition wird benutzt, um eine Menge, eine Anzahl oder ein Maß von etwas zu beschreiben: glaso da akvo ~ ein Glas Wasser, kilogramo da pomoj ~ ein Kilo Äpfel. 
''hispane:'' de (preposición; cuando vamos a precisar una cantidad – un vaso de agua = glaso da akvo) 
''hungare:'' Részelő elöljárószó. Megmutatja, hogy az előtte álló mennyiséget a tárgyak vagy dolgok mely halmazából vesszük. Példák: Du litroj da akvo. - Két liter víz; Du glasoj da akvo. - Két pohár víz; Multe da mono. - Sok pénz; Multo da mono. - Pénz sokasága; Grupo da homoj. - Emberek csoportja; ''Botelo da vino'' = annyi bor, amennyi egy palackba belefér, de ''botelo de vino'' = palack amelyben van vagy volt bor: borospalack, borosüveg. En la botelo estas litro da lakto. - Az üvegben egy liter tej van. Miloj da homoj falis en la granda batalo. - A nagy csatában sok ember esett el. La riĉulo havas multe da mono. - A gazdagnak sok pénze van. Matene estis tavolo da roso ĉirkaŭ la tendaro. Reggel minden csupa harmat volt a sátor körül. 
''portugale:'' de (referindo-se a quantidade): '''du glasoj ~ akvo''' = dois copos de água; '''multe ~ mono''' = muito dinheiro (muita quantidade de) 
''ruse:'' предлог, соответствующий русскому родительному падежу без предлога; употребляется для связи слова или словосочетания, выражающего меру или количество (например: multe da papero - много бумаги) 

<hr>
 
''radiko:'' dan- 
''baza vorto:'' '''dan-o ''' 

''difino: '' Civitano de Danujo 

''ekzemploj:'' Ĉu vi konas ja la historion de Danujo? — En la verko: Hamleto reĝido de Danujo, Hamleto diras al la reĝo: "Vi trinku, mortigisto! — Pri tiu sporto la danoj gajnis ĉi-jare. — Tiu kanto estas populara dana kanto. 

''angle:'' a Dane, Danish person 
''ĉine:'' 丹麦人 
''france:'' un Danois; '''~a''' = danois(e). 
''germane:'' Däne 
''hispane:'' danés (ciudadano de Dinamarca) 
''hungare:'' dán 
''portugale:'' dinamarquês 
''ruse:'' датчанин; '''~а''' = датский 

<hr>
 
''radiko:'' danc- 
''baza vorto:'' '''danc-i ''' 

''difino: '' Ritme kaj harmonie movi sin, irante laŭ muziko. 

''ekzemploj:'' Facile estas danci, se la feliĉo kantas. — Ek, konduku la dancon! — Jen tre danca muziko, ĉu ni dancos? — Tiuj geedzoj estas mirindaj dancistoj. — La dancejo apudis la restoraciajn tablojn, eĉ dum manĝado kelkaj dancis. 

''angle:'' to dance; '''~o''' a dance 
''ĉine:'' 跳舞 
''france:'' danser ; '''~o''' = une danse, '''~a''' = dansant(e), qui invite à la danse; '''~isto''' = (un) danseur. 
''germane:'' tanzen 
''hispane:'' bailar; '''~o''' = baile 
''hungare:'' táncol 
''portugale:'' dançar, bailar; '''~ejo''' = danceteria; '''~isto''' = dançarino, passista 
''ruse:'' танцевать, плясать; '''~о''' = танец, пляска; '''~а''' = танцевальный, плясовой 

<hr>
 
''radiko:'' danĝer- 
''baza vorto:'' '''danĝer-o ''' 

''difino: '' Kio povas esti malbona; kio povas kaŭzi malfeliĉon; kio povas eĉ kaŭzi morton. 

''ekzemploj:'' Danĝero ĉeestas, al Dio ni preĝas -- danĝero ĉesas, ni Dion forgesas. — Estinta amiko estas plej danĝera malamiko. — Plej danĝera malsano estas manko de saĝo. — Resti kun leono estas danĝere. — Por infanaj oreloj danĝeras malbelaj paroloj. — La danĝereco de tiu vojo estas granda. 

''angle:'' a danger; '''~a''' = dangerous 
''ĉine:'' 危险 
''france:'' un danger ; '''~a''' = dangereŭ(-euse), périlleŭ(-se) ; '''~e''' = dangeureusement; '''~eco''' = (la) dangerosité. 
''germane:'' Gefahr 
''hispane:'' peligro 
''hungare:'' vész, veszély 
''portugale:'' perigo, risco; '''~a''' = perigoso, arriscado; '''~eco''' = periculosidade 
''ruse:'' опасность; '''~i''' = быть опасным; '''~а''' = опасный; '''~е''' = опасно 

<hr>
 
''radiko:'' dank- 
''baza vorto:'' '''dank-i ''' 

''difino: '' Diri al iu, ke oni estas kontenta pri ties faro. 

''ekzemploj:'' Mi dankas vin pro via letero. — Dankon! Ne dankinde! - Jen dankaj floroj por ŝi. — Danke al vi, mi sukcesis trapasi la ekzamenon. — Ŝi estas tre dankema. — Mi dankegas al vi. — Mi estas feliĉa, mi sentas dank-em-on por la vivo. — Kia maldankemo! 

''angle:'' to thank; '''~o''' an expression of thanks, a thank-you; '''~e''' = acknowledging, thanks to 
''ĉine:'' 感谢 
''france:'' remercier ; '''~o''' = un remerciement ; '''~a''' = reconnaissant(e), obligé(e) ; '''~e''' = avec reconnaissance ; '''~on!''' = merci !; '''~e al''' = grace à; '''~emo''' = (la) gratitude; '''mal~ema''' = ingrat(e); '''ne ~inde!''' = De rien! 
''germane:'' danken 
''hispane:'' agradecer; '''~on''' = gracias 
''hungare:'' köszöni 
''portugale:'' agradecer; '''~on!''' obrigado!;''' mi ~as vin por (pro)...''' = agradeço-lhe por...; '''~e al''' = graças a, em virtude de; '''~a, ~ema''' = agradecido, grato; '''mal~a, maléema''' = ingrato; '''ne ~inde!''' = de nada! não há por quê! 
''ruse:'' благодарить; '''~о''' = благодарность, признательность; '''~а''' = признательный, благодарный, благодарственный; '''~е''' = благодарно, с благодарностью, благодаря 

<hr>
 
''radiko:'' dat- 
''baza vorto:'' ''' dat-o''' 

''difino: '' Tago montrita per jaro, monato kaj numero de la tago: 2000-08-27, la 27a de aŭgusto de la jaro 2000; ''dati'' = skribi daton sur io; difini tempon de origino (de elfosaĵo, kaj tiel plu). 

''ekzemploj:'' La dato de la unua tutmonda ekzameno estis la 9an de junio 2012. — Kiun daton ni havas hodiaŭ? — Oni kelkafoje ricevas sendatan dokumenton, ne forgesu dati vian leteron. — Oni ne devas antaŭdati dokumenton. — Oni faris la datadon de la okazaĵo science. — La unua eldono de la Unua Libro datiĝas de julio 1887. 

''angle:'' date (calendar, not the fruit = daktilo) 
''ĉine:'' 日期 
''france:'' une date ; '''~i''' = dater, mettre la date de; '''~ado''' = (une) datation; '''~iĝi''' = dater (de) , remonter (à); '''antaŭ~i''' = antidater; '''datreveno''' = anniversaire. 
''germane:'' Datum (nur Kalender) 
''hispane:'' fecha 
''hungare:'' dátum, kelet, keltezés 
''portugale:'' data; '''~i''' = datar (documento); '''~iĝi''' = datar de; '''pra~a''' = muito antigo 
''ruse:'' дата, число (месяца); '''~i''' = датировать, помечать датой, определять дату 

<hr>
 
''radiko:'' daŭr- 
''baza vorto:'' '''daŭr-i''' 

''difino: '' Ekzisti aŭ okazi dum pli longa tempo; ekzisti aŭ okazi ankaŭ (antaŭe kaj) poste; ne ĉesi. 

''ekzemploj:'' Ŝia kolero ne longe daŭris. — Por viroj en Eŭropo la meza daŭro de la vivo ne plu longiĝas. — Okazos nur nedaŭra doloreto. — Jen la daŭrigo de la rakonto. — Ne timu, daŭrigu, plu faru! — Tiaj floroj estas daŭremaj, eĉ ŝiritaj, eĉ sekaj ili konservas sian koloron. 

''angle:'' to last (length of time); '''~o''' duration, length (of time); '''~igi''' = to continue, to prolong 
''ĉine:'' 持续, 继续 
''france:'' durer, persister, continuer ; '''~o''' = une durée ; '''~a''' = durable, continuel(le); '''~e''' = continûment; '''~eme''' = à demeure; '''~igi''' = continuer (qch.), prolonger, poursuivre; '''ne~a''' = passager, éphémère. 
''germane:'' daŭri: dauern, andauern; daŭro: Dauer, Verlauf 
''hispane:'' continuar, durar, seguir (en el tiempo) 
''hungare:'' 1. (el)tart, elhúzódik; 2. kitart, folytatódik, megmarad 
''portugale:'' durar, permanecer, prosseguir, continuar; '''~o''' = duração, decurso; '''~a, ~ema''' = duradouro; '''longe~a''' = demorado; '''~igo''' = continuação, prosseguimento 
''ruse:'' продолжаться, длиться; '''~o''' продолжительность, длительность; '''~а''' = продолжительный, длительный, долгий; '''~е''' = 1) продолжительно, длительно, долго, 2) по-прежнему, всё ещё 

<hr>
 
''radiko:'' de 
''baza vorto:'' '''de ''' 

''difino: '' Vorto, kiu indikas la devenon; la faranton; la apartenon; mal-al. 

''ekzemploj:'' Li venas de Azio. — Iri de la hejmo al la urbo. — Li falis de seĝo. — Mi ricevis tion de li, t. e. letero skribita de li. — Mi devos ŝanĝi la radon de mia aŭto. — La kunveno okazos ekde la oka ĝis la dek-unua. — Li estas denaska parolanto de Esperanto. — De nun mi ne devojiĝos de la Fundamento. — La itala lingvo devenas de la latina lingvo. 

''angle:'' of (matching most English uses of the word, except to express a quantity or measurement, in which case we use ''da'') 
''ĉine:'' 表示：从，由，之等的前置词 
''france:'' de ''possession, origine'' ou par ''en tant qu'agent du passif:'' '''far-ita ~''' ... = fait par ...; '''ek~''' = depuis; '''~ nun''' = désormais, dorénavant; '''~voj-iĝi''' = s'égarer, se dévoyer; '''~veni''' = provenir, descendre (de). 
''germane:'' von (Die Päposition, die zeigt, dass an diesem Ort / zu diesem Zeitpunkt, eine Bewegung, Handlung, Abstammung beginnt.) 
''hispane:'' de (preposición de pertenencia – '''la aŭto de Karlo''' = el auto de Carlos) 
''hungare:'' Sok jelentésű elöljárószó. Fő szerepe a birtokviszony jelölése. Példák: Li venas de Azio Ázsiából jön.; iri de la hejmo al la urbo otthonról a városba menni; li falis de seĝo leesett a székről; mi ricevis tion de li azt tőle kapatam; Leteron sktribita de li általa írottt levelet; Rado de aŭto autókerék; libro de mia filo a fiam könyve. 
''portugale:'' de (pertencente ou relativo a); de, desde; feito por; a partir de; '''~...ĝis'''... = de... até...; '''~naska'''''' = nato, inato; '''~veno''' = origem; '''~vojiĝi''' = desviar-se 
''ruse:'' 1) от, с, из; 2) соответствует русскому родительному падежу без предлога (например: patro de Petro - отец Петра) 

<hr>
 
''radiko:'' decembr- 
''baza vorto:'' '''decembr-o ''' 

''difino:'' Lasta monato de la jaro, inter novembro kaj januaro, dek-dua monato de la jaro. 

''ekzemploj:'' Dum decembro pluvis preskaŭ ĉiutage. — La decembraj festoj estis ĝojaj. — Mi bone ricevis la decembran numeron de nia revuo, sed ne la novembran. — Decembre ofte neĝas en nia lando. 

''angle:'' December 
''ĉine:'' 十二月 
''france:'' décembre ; '''~a''' = de décembre; '''~e''' = en décembre. 
''germane:'' Dezember 
''hispane:'' diciembre 
''hungare:'' december 
''portugale:'' dezembro 
''ruse:'' декабрь; '''~а''' = декабрьский; '''~е''' = в декабре 

<hr>
 
''radiko:'' decid- 
''baza vorto:'' '''decid-i ''' 

''difino: '' Ne plu diskuti, sed diri: "tiel estu", "tiel okazu"; fiksi sian opinion aŭ volon, post konsiderado. 

''ekzemploj:'' Homo fidas, feliĉo decidas. — Ne rapidu, trankvile decidu. — Mi lasos la aferon al ŝia decido. — Fine li komandis per laŭta kaj decida voĉo. — Mi ne laboros por tia prezo, ŝi diris decide. — Li eble ankoraŭ decidos tion fari. — La edziĝ-dato estos decidata morgaŭ. — Mi ne estas tre decidema. — Jen decidiga kialo. 

''angle:'' to decide; '''~o''' a decision 
''ĉine:'' 决定 
''france:'' décider ; '''~o''' = décision, résolution ; '''~a''' = décidé(e), résolu(e), déterminé(e), '''~e''' = décidément; '''~ema''' = résolu(e) (qqun); '''~iga''' = décisif, catégorique. 
''germane:'' entscheiden, beschließen 
''hispane:'' decidir; '''~o''' = decisión 
''hungare:'' elhatároz 
''portugale:'' decidir, resolver; '''~a, ~iga''' = decisivo; '''ema''' = resoluto, decidido 
''ruse:'' решать, принимать решение; '''~о''' = решение; '''éа''' = решающий, решительный; '''~е''' = решительно 

<hr>
 
''radiko:'' dediĉ- 
''baza vorto:'' '''dediĉ-i ''' 

''difino: '' Enskribi en libron specialajn vortojn por la ricevonto; mencii, ke libro aŭ poemo estas verkita por (ofte fakte: honore al) iu; uzi preskaŭ ĉiun sian tempon aŭ forton por iu celo. 

''ekzemploj:'' Li havis la eblecon dediĉi multe da tempo al tio. — Mi aĉetis libron kun manskribita dediĉo de la aŭtoro. — De tiu tempo li dediĉis sin al verkado. — Vivo dediĉe al malriĉuloj. — Okazos festo dediĉe al la kvindek-jar-iĝo de la fino de la milito. 

''angle:'' to dedicate, devote, set aside 
''ĉine:'' 致力于，献身 
''france:'' dédier, consacrer à ; '''~o''' = une dédicace, consécration, offrande; '''sin ~i''' = se consacrer, se dévouer à. 
''germane:'' widmen 
''hispane:'' dedicar; consagrar 
''hungare:'' áldoz, szán 
''portugale:'' dedicar; '''~o''' = dedicação, oferecimento; dedicatória; '''sin ~i''' = consagrar-se a, votar-se a, devotar-se a 
''ruse:'' посвящать; '''~о''' = посвящение 

<hr>
 
''radiko:'' deĵor- 
''baza vorto:'' '''deĵor-i ''' 

''difino: '' Plenumi sian servon (laŭ horaro). 

''ekzemploj:'' En tiu vilaĝo deĵoras plen-tempe instruisto. — La flegistino deĵoros dum la nokto kaj helpos, se io okazos. — Dum unu monato mi havas du noktajn deĵorojn. — Voku la deĵorantan kuraciston! — Iru al la deĵorejo, kie vi trovos la flegistinon. 

''angle:'' to be on duty 
''ĉine:'' 值班，值勤 
''france:'' être de service, de jour ; '''~o''' = un (jour de) service, tour; '''~anto''' = (un) employé, quelqu'un de service; '''~ejo''' = (une) salle de garde. 
''germane:'' Dienst haben 
''hispane:'' atender, servir (en turnos), estar de servicio 
''hungare:'' ügyel 
''portugale:'' dar plantão, ficar de serviço 
''ruse:'' дежурить; '''~о''' = дежурство; '''~а''' = дежурный 

<hr>
 
''radiko:'' dek 
''baza vorto:'' '''dek ''' 

''difino: '' 10; dudek: 20; dek du: 12; naŭdek tri: 93. 

''ekzemploj:'' Li faris ĉion per la dek fingroj de siaj manoj. — Dek kaj dek faras dudek. — Donu al mi dekon da biletoj. — La deka estos la lasta. — La dekono de cent estas dek, male la dekoblo de dek estas cent. — Piedpilkon oni ludas en grupo de dek unu ludantoj. 

''angle:'' ten 
''ĉine:'' 十 
''france:'' dix ; '''~o''' = une dizaine ; '''~a''' = dixième; '''~oblo''' = (un) décuple; '''~ono''' = (un) dixième; '''~ope''' = à dix; '''~uma''' = décimal. 
''germane:'' zehn 
''hispane:'' diez 
''hungare:'' tíz 
''portugale:'' dez; '''~o''' = dezena; '''~a''' = décimo (ordinal); '''~opo''' = grupo de dez; '''~oblo''' = décuplo; '''~ono''' = décimo (fração); ~uma = decimal (escala ou sistema numérico) 
''ruse:'' десять; '''~о''' = десятка, десяток; '''~a''' = десятый; '''~е''' = в-десятых 

<hr>
 
''radiko:'' dekstr- 
''baza vorto:'' '''dekstr-a ''' 

''difino: '' Ne je la flanko de la koro de homo, sed en la alia flanko. Je la oriento, kiam oni rigardas norden. 

''ekzemploj:'' La plimulto de homoj uzas pli facile la dekstran manon ol la maldekstran, tamen kelkaj estas ambaŭ-dekstraj. — Esperanton, kiel la plimulton de lingvoj, oni skribas de maldekstre dekstren. — Kontraŭe oni komprenas la kunmetitajn vortojn de dekstro maldekstren. — Iuj famaj tenisistoj estis maldekstra-man-uloj. 

''angle:'' right (direction) 
''ĉine:'' 右 
''france:'' droit(e) ; '''~e''' = à droite ; '''mal~a''' = gauche; '''~en!''' = à (vers la) droite! '''mal~manulo''' = (un) gaucher. 
''germane:'' recht(e,r,s) 
''hispane:'' derecha (dirección) 
''hungare:'' jobb 
''portugale:'' direito (lado); '''mal~a''' = esquerdo; '''~isto''' = direitista (política) 
''ruse:'' правый; '''~о''' = правая сторона, правый бок; '''~e''' = справа, направо, вправо (на вопрос ''где''?) 

<hr>
 
''radiko:'' demand- 
''baza vorto:'' ''' demand-i''' 

''difino: '' Diri ion al iu por ekscii ion. 

''ekzemploj:'' Li demandis al ŝi, kion ŝi faras tie ĉi tute sola kaj pro kio ŝi ploras. — Kiu demandas, tiu ne eraras. — Kia demando, tia respondo. — Peto kaj demando kondukas tra la tuta lando. — Ŝi parolis kun tono jesanta kaj samtempe demanda. — Sendemande li plenumis la taskojn. — Post longa pridemandado kaj esplorado li komprenis tion, kio okazis. — La virino ankoraŭ restis demandema pri ŝia edzo. 

''angle:'' to ask (a question, not make a request), to inquire, to question 
''ĉine:'' 问 
''france:'' interroger, questionner, demander ; '''~o''' = une question ; '''~a''' = interrogatif(-ive); '''~ema''' = interrogateur(-trice); '''pri~o''' = (un) interrogatoire 
''germane:'' fragen 
''hispane:'' preguntar 
''hungare:'' kérdez 
''portugale:'' perguntar; '''~o''' = pergunta, questão, indagação; '''pri~i''' = interrogar 
''ruse:'' спросить; '''~o''' = вопрос; '''~а''' = вопросительный 

<hr>
 
''radiko:'' de-nov- 
''baza vorto:'' '''de-nov-e ''' 

''difino: '' Plian fojon de la komenco, laŭ (ek-de) nova fojo, re-e. 

''ekzemploj:'' Mi ĝin fermis, sed mia frato tuj ĝin denove malfermis. — Li atendas kaj koleras kaj denove atendas. — Eble iam la homoj denove komencos komprenadi unu la alian. 

''angle:'' again, anew, afresh 
''ĉine:'' 更，复，再一次 
''france:'' à nouveau, à neuf implique une nouveauté, une manière différente; souvent employé dans le sens de: de nouveau, une nouvelle fois ( sans vraiment de nouveauté ) 
''germane:'' erneut 
''hispane:'' de nuevo, otra vez, nuevamente 
''hungare:'' ismét, újból, megint 
''portugale:'' de novo, novamente 
''ruse:'' снова, вновь, опять 

<hr>
 
''radiko:'' departement- 
''baza vorto:'' '''departement-o ''' 

''difino: '' Fako de grava institucio, parto de ministrejo. 

''ekzemploj:'' Li iĝis estro de la Lingva departemento de internacia organizaĵo pri kulturo. — Mi estas membro de la Departemento por Popola Edukado. — Unu fojon mi eĉ estis estro de departemento. — Tio estas departementa decido. 

''angle:'' a department 
''ĉine:'' 机关的分部 
''france:'' un département ; '''~a''' = départemental(e) 
''germane:'' Verwaltungsabteilung, -bezirk, Departement 
''hispane:'' departamento; (división política de un estado) 
''hungare:'' megye, járás, kerület, körzet 
''portugale:'' departamento 
''ruse:'' департамент, ведомство, управление; '''~а''' = департаментский, ведомственный 

<hr>
 
''radiko:'' desegn- 
''baza vorto:'' '''desegn-i ''' 

''difino: '' Fari bildon per krajono, plumo, kreto (sur papero aŭ sur alia aĵo); (ankaŭ:) fari bildon de farota objekto. 

''ekzemploj:'' Mi scias iom desegni. — Montriĝas, ke vi lernis desegni kaj vi havas efektive kapablon. — Se vi konas iun, kiu bezonus lecionojn pri desegnado... — Kia bela desegno, kiaj koloroj, ĝi estas rava. — Tiu desegnaĵo estas laboro de bonega desegnisto. — Ĉu vere ĝi estas desegnita de vi? — Li prezentis al mi infan-desegnan kolekton. 

''angle:'' to draw, to design 
''ĉine:'' 画出轮廓，绘，设计 
''france:'' dessiner, tracer ; '''~o''' = le dessin ; '''~aĵo''' = (un) dessin; '''~isto''' = (un) dessinateur. 
''germane:'' zeichnen 
''hispane:'' dibujar 
''hungare:'' rajzol 
''portugale:'' desenhar; '''~o, ~aĵo''' = desenho 
''ruse:'' чертить, рисовать 

<hr>
 
''radiko:'' dev- 
''baza vorto:'' '''dev-i ''' 

''difino: '' Ne povi ne fari, pro neceseco aŭ forta volo, aŭ pro ordono; ''devas esti'' = sendube (aŭ tre verŝajne) estas. 

''ekzemploj:'' En ĉiu aĝo devas kreski la saĝo. — Kiu volas mensogi, devas bone memori. — Ne danku min, estas mia devo. — Demando ne kostas, demando ne devigas. — Ŝi devigis ŝin manĝi en la kuirejo kaj laboradi senĉese. — Jenas kelkaj nedevigaj demandoj. — Li igis sin deva al pagado granda. 

''angle:'' to have to, must, be obliged to; '''~o''' a duty, an obligation 
''ĉine:'' 必须，应该；devo 义务 
''france:'' devoir, être obligé ou tenu de ; '''~o''' = le devoir; '''~igi''' = obliger; '''ne~deviga''' = facultatif(-ive); '''sin ~igi''' = s'engager à. 
''germane:'' müssen, verpflichtet sein 
''hispane:'' deber (obligación), estar obligado a 
''hungare:'' kell 
''portugale:'' dever, ser ou estar obrigado a; '''~o''' = obrigação, dever; '''~igi''' = obrigar; '''~ontigi sin''' = comprometer-se a; '''ne~iga''' = facultativo 
''ruse:'' долженстовать, быть должным, быть обязанным; '''~o''' = долг, обязанность 

<hr>
 
''radiko:'' dezir- 
''baza vorto:'' '''dezir-i ''' 

''difino: '' Voli havi ion; voli fari ion; voli ĝui ion. 

''ekzemploj:'' Kion vi deziras, miaj karaj? — Mi deziras al vi bonan tagon, sinjoro! — Kiu tro multe deziras, nenion akiras. — Deziru sincere, vi atingos libere. — Mi volonte plenumis lian deziron. — Volo kaj deziro leĝojn ne konas. — Ŝi beliĝis, ŝi iĝis dezirinda. — Ĉu la dezirintaj ŝanĝoj montriĝos necesaj? 

''angle:'' to wish, desire 
''ĉine:'' 想望 
''france:'' désirer, convoiter ; '''~o''' = un désir, une envie, convoitise; '''~inda''' = désirable. 
''germane:'' wünschen, begehren 
''hispane:'' desear 
''hungare:'' kíván 
''portugale:'' desejar; '''~inda''' = desejável 
''ruse:'' желать; '''~o''' = желание, пожелание 

<hr>
 
''radiko:'' di- 
''baza vorto:'' ''' di-o''' 

''difino: '' Plej supera, supernatura estulo aŭ estaĵo (nehoma). 

''ekzemploj:'' En komenco estis la vorto kaj la vorto estis Dio. — Dio donis, Dio prenis. — Dio mia! Jen mia edzo. — Li vivis dian sperton. — Ili preĝis al naturaj diaĵoj. — Jen la beleca diino. — Iuj homoj estas sen-di-uloj aŭ sen-di-istoj. — Kelkaj popoloj diigas la naturon. 

''angle:'' a god; '''~a''' = divine 
''ĉine:'' 神 
''france:'' un dieu, Dieu ; '''~a''' = divin(e); '''~aĵo''' = (une) divinité; '''~ino''' = (une) déesse; '''sen~isto''' = athéiste; '''~igi''' = diviniser. 
''germane:'' Gott (ein beliebiger) 
''hispane:'' dios 
''hungare:'' isten 
''portugale:'' deus; '''~a''' = divino; '''~aĵo''' = divindade (ser divino); '''~eco''' = divindade (caráter divino); '''~igi''' = endeusar; '''~ismo''' = deísmo 
''ruse:'' бог, Бог, верховное божество; '''~a''' = божий, божественный, божеский 

<hr>
 
''radiko:'' diabl- 
''baza vorto:'' '''diabl-o ''' 

''difino: '' Supernatura estulo aŭ estaĵo de malbono. 

''ekzemploj:'' Ne voku diablon, ĉar li povas aperi. — La diabloj vin prenu! — Ĉirkaŭ sanktuloj diabloj vagas. — Diable! Mi perdis la monujon! — Li estas vera diablo kun la virinoj! — Vizaĝo agrabla sed malsaĝo diabla. — Ne faru diablaĵojn, kiam mi forestos. — La infano estas vera diableto! — Tiu diablino min trompis diablece! 

''angle:'' a devil; '''~a''' = devilish, diabolical 
''ĉine:'' 魔鬼 
''france:'' un diable ; '''~a''' = diabolique ; '''~e''' = diable, diantre!; '''~ece''' = diaboliquement; '''~aĵo''' = (une) diablerie; '''~ino''' = (une) diablesse. 
''germane:'' Teufel 
''hispane:'' diablo 
''hungare:'' ördög 
''portugale:'' diabo, demônio, capeta; '''~a, ~eca''' = diabólico, demoníaco, endiabrado; '''~aĵo''' = diabrura 
''ruse:'' чёрт, дьявол; '''~a''' = дьявольский, чертовский; '''~е''' = дьявольски, чертовски 

<hr>
 
''radiko:'' difin- 
''baza vorto:'' '''difin-i ''' 

''difino: '' Precize, sen-dubige klarigi aŭ priskribi ideon, vorton, taskon, menciante ecojn, kiujn ĝi havas kaj ne havas. 

''ekzemploj:'' Ĉu vi povus difini, kion signifas tiu vorto? — Trinkaĵo sen difino, nek vinagro nek vino. — Tiu odoro estas tute ne-difin-ebla. — La estro jam difinis taskojn al mi. — En Esperanto "la" estas difina artikolo. — Ni renkontiĝos en la difinita tempo. 

''angle:'' to define; '''~o''' = a definition 
''ĉine:'' 下定义；difino 定义 
''france:'' définir ; '''~o''' = une définition ; '''~a''' = défini(e); '''~ita''' = défini(e), arrêté(e), net(te); '''ne~ebla''' = indéfinissable 
''germane:'' definieren 
''hispane:'' definir 
''hungare:'' meghatároz, definiál 
''portugale:'' definir 
''ruse:'' определить; '''~o''' = определение 

<hr>
 
''radiko:'' dik- 
''baza vorto:'' '''dik-a ''' 

''difino: '' (Kun mezuro pli granda ol kutime en ne-ĉefa direkto (arbo dika aŭ maldika, dum la alto estas sama). 

''ekzemploj:'' Li estas tiel dika, ke li ne povas trairi tra nia mallarĝa pordo. — Haro estas tre maldika. — Kie maldike, tie rompiĝas. — Se lipo dikiĝas, ventro maldikiĝas. — Mi diklitere skribas la titolon. 

''angle:'' thick, fat 
''ĉine:'' 厚的，粗的，胖的，浓稠的 
''france:'' gros(se), épais(se) ; '''~o''' = épaisseur; '''mal~a''' = mince, ténu(e), menu(e)0, fin(e); '''~iĝi''' = grossir; '''mal~iĝo''' = amaigrissement. 
''germane:'' dick(e,r,s) 
''hispane:'' gordo, grueso 
''hungare:'' kövér, testes, elhízott, túltáplált 
''portugale:'' grosso, espesso; volumoso; gordo; '''~iĝi''' = engrossar, engordar; '''~eco''' = grossura, espessura; '''~litero''' = negrito 
''ruse:'' толстый, полный

Vt: D - Historio de redaktoj

Renato: Nova paĝo kun '* reiru al La bona vorto de la tago ''radiko:'' da ''baza vorto:'' '''da ''' ''difino: '' Prepozicio por indiki, pri kio temas la mezuro. ''...'

Renato: Nova paĝo kun '* reiru al La bona vorto de la tago

''radiko:'' da
''baza vorto:'' '''da '''
''difino: '' Prepozicio por indiki, pri kio temas la mezuro.
''...'