Renato: Nova paĝo kun '* reiru al La bona vorto de la tago

''radiko:'' -e
''baza vorto:'' '''-e '''
''difino'': Laŭ maniero de, rilate al, precizigas cirkonstancon...'

2016-05-03T16:15:50Z

Nova paĝo kun '* reiru al La bona vorto de la tago <hr> <hr> ''radiko:'' -e ''baza vorto:'' '''-e ''' ''difino'': Laŭ maniero de, rilate al, precizigas cirkonstancon...'

Nova paĝo

* reiru al [[La bona vorto de la tago]]
<hr>
 
<hr>
 
''radiko:'' -e 
''baza vorto:'' '''-e ''' 

''difino'': Laŭ maniero de, rilate al, precizigas cirkonstancon de maniero, loko, tempo; finaĵo, kiu gramatike indikas adverbon. 

''ekzemploj:'' Ŝi bele kantas. — Li povas alte salti. — Parolu ĝentile! - Ĝenerale ŝi pravas. — Dumnokte (=dum la nokto) oni dormas. — Ili kante (=per kanto) salutis nin. — Estas varme. — Estas bone, ke li venos. — Bone farita laboro. — Publike konata aktoro. — Skribi: ili skribe informis. — Fini: fine mi diras, ke tio estas bona. — Koloro: li kolore pentris ĝin. — Multaj koloroj: multkolore presita teksto. Mano: mi mane faris tion. — Mateno: li venis matene. — En ĉiu tago: ĉiutage mi manĝas panon. — Per aŭto: ni veturis aŭte. — Vera: tio vere okazis. Hejmo: li loĝas hejme. — Unu: unue mi diras, ke tio estas bona. — Ekster: ekstere staras multe da homoj. — Post: mi faros tion poste. 

''angle:'' The code for an adverb, which presents the manner in how something was done and can be used to indicate time and place. It chiefly corresponds to words which in English end -ly: happy (feliĉa) > happily (feliĉe) 
''ĉine:'' 派生副词的词尾 (pài shēng fù cí de cí wĕi)， adv. 好地 (hăo de)，幸福地（xìng fú de） 
''france:'' de façon, à la manière de, relativement à , ''précise la circonstance de manière, de lieu ou de temps, finale qui indique un adverbe. Elle correspond souvent à la finale -ment que l'on ajoute à l'adjectif au féminin pour former un adverbe en français: varm-a = chaud, chaude; varm-e = chaudement.'' '''bel~''' = de belle façon; '''ĝentil~''' = poliment, avec courtoisie; '''alt~''' = en hauteur; '''ĝeneral~''' = généralement; '''nokt~''' = de nuit, nuittament. 
''germane:'' Die Endung, mit der Adverbien (Umstandswörter) gebildet werden können. Beachte: Es gibt einige "ursprüngliche" Adverbien ohne -e. 
''hispane:'' terminación de los adverbios en esperanto 
''hungare:'' ''példák:'' ŝi bele kantas szépen énekel; li povas alte salti magasra tud ugrani; parolu ĝentile! beszélj udvariasan; ĝenerale ŝi pravas általában igaza van; dumnokte (=dum la nokto) oni dormas éjjel alszik; ili kante (=per kanto) salutis nin énekkel köszöntött téged; estas varme meleg van; estas bone, ke li venos jó, hogy eljössz; bone farita laboro jól végzett munka; publike konata aktoro közönség által (el)ismert színész;...) (skribi: ili skribe informis írásban értesített; fini: fine mi diru... végül mondjam; koloro: li kolore pentris ĝin színesen festette le őt; multaj koloroj: multkolore presita teksto sok színben nyomtatott szöveg; mano: mi mane faris tion kézzel csináltam ezt; mateno: li venis matene reggel érkezett; en ĉiu tago: ĉiutage mi manĝas panon minden nap eszem kenyeret; per aŭto: ni veturis aŭte autóval utazunk; vera: tio vere okazis ez valóban megtörtént; hejmo: li loĝas hejme otthon lakik; unu: unue mi diru... elsőnek mondjam...; ekster: ekstere staras multe da homoj kint sok ember áll; post: mi faros tion poste... majd ezután csinálom meg ezt... 
''portugale:'' terminação usada para derivar advérbios; pode indicar maneira, tempo, lugar. 
''ruse:'' окончание производных наречий и деепричастий (например: bone - хорошо, sidante - сидя) 

<hr>
 
''radiko:'' ebl- 
''baza vorto:'' '''ebl-a ''' 

''difino: '' Kiu povas esti aŭ ne esti, okazi aŭ ne okazi; kiun oni povas fari. 

''ekzemploj:'' La eblaj respondoj estas nur jes aŭ ne. — Eble! — Faru hodiaŭ, kion vi povas, morgaŭ vi eble okazon ne trovos. — Kompreneble, tio estas farebla. — Ĉu pluvos tagmeze? Eblas! — Kolero kaj amo ne estas kaŝeblaj. — Kiuj estas la eblecoj de sukceso? — Ne eble, nek transnaĝeble, nek transireble. 

''angle:'' possible; '''~e''' = possibly, maybe; '''~o''' = a possibility; '''~i''' = to be possible 
''ĉine:'' 可能，有能力的 
''france:'' possible, qui peut être... ou qu'on peut... ; '''~e''' = possiblement, peut-être ; '''~i''' = être possible ; '''~o''' = (une) possibilité; '''~ec-o''' = la possibilité, le fait que ce soit possible; '''~igi''' = rendre possible, permettre; '''far~a''' = faisable; '''ne~a''' = impossible; '''kompren~e''' = bien entendu, naturellement, bien sûr. 
''germane:'' möglich(e,r,s) 
''hispane:'' posible; '''~e''' = posiblemente, quizás 
''hungare:'' esetleges; '''~e''' = esetleg. talán 
''portugale:'' sufixo que indica possibilidade; '''~a''' = possível; '''~o, ~eco''' = possibilidade; '''~e''' = talvez; '''~i''' = ser possível; '''ne~a, mal~a''' = impossível; '''vid~a''' = visível; '''nekred~a''' = incrível 
''ruse:'' возмoжный; '''~о''' = возможность; '''~e''' = возможно, может быть 

<hr>
 
''radiko:'' -ec- 
''baza vorto:'' '''ec-a ''' 

''difino:'' Rilatanta al kvalito; ''sufikse:'' kiu havas kvaliton rilatan al... 

''ekzemploj:'' Li kreis amikecan reton. — Vivi kun iu en amikeco. — Unueco donas fortecon. — Li edziĝis kun infaneca amikino. — Esperanto faciligas fratecon kaj komprenecon inter homoj. — Meze staris altece tridekmetra arbo. 

''angle:'' When added to a word this relays the abstract form, often corresponding to -ness or -hood. For example, nacia (national) and nacio (nation) but nacieco (nationality). Similarly, frato (brother) but frateco (brotherhood) 
''ĉine:'' 表示抽象特性的后缀 
''france:'' qualitatif, qualitative ; '''~o''' = (une) qualité, caractéristique (de quelqu'un ou de quelque chose), ''en suffixe, indique une abstraction, quand '''aĵo''' indique une concrétisation'' ; '''~e''' = qualitativement; '''unu~a''' = unifié(e); '''unu~o''' = (l')unité; '''amik~o''' = (l')amitié; '''amik~a''' = de l'amitié; '''alt~e''' = en altitude. 
''germane:'' Die Nachsilbe kennzeichnet eine Eigenschaft, Beschaffenheit oder einen Zustand (auf Deutsch: -heit oder -schaft): amiko ~ Freund / amikeco ~ Freundschaft. 
''hispane:'' define cualidades abstractas; bona = bueno – boneco = bondad 
''hungare:'' Melléknévből főnevet vagy főnévből egy másik főnevet képez, megfelel a magyar -ság,-ség képzőnek Például: amiko ~ barát / amikeco ~ barátság 
''portugale:'' sufixo que indica qualidade, atributo, ideia abstrata; '''~o''' = qualidade; '''bel~o''' = beleza; '''facil~o''' = facilidade; '''infan~o''' = infantilidade; '''unu~a''' = uniforme 
''ruse:'' суффикс, обозначающий свойство, качество (например: heroeco - героизм, blankeco - белизна); '''~o''' = свойство, качество; '''~а''' = качественный 

<hr>
 
''radiko:'' eĉ 
''baza vorto:'' '''eĉ ''' 

''difino: '' Ne nur, sed ankaŭ... [neatendita, nesupozita]. 

''ekzemploj:''Eĉ plej granda malbono al bono kondukas. — Kontraŭ tuta armeo eĉ Herkulo (la plej fortulo) estas malforta. — Mi dirus eĉ pli. — Eĉ se li laŭte alparolas lin, tio eĉ ne tuŝas lian orelon. 

''angle:'' even, actually; '''~ se''' = even if, even though 
''ĉine:'' 甚至，eĉ se即使 
''france:'' même, ''pas dans le sens de : en personne, mais de :'' bien plus, encore; '''~ se''' = même si. 
''germane:'' sogar 
''hispane:'' incluso, inclusive 
''hungare:'' sőt 
''portugale:'' até, até mesmo; '''~ kiam''' = mesmo quando; '''~ se''' = mesmo se 
''ruse:'' даже 

<hr>
 
''radiko:'' eduk- 
''baza vorto:'' '''eduk-i ''' 

''difino: '' Instrui por la vivo. 

''ekzemploj:'' Gepatroj edukis min en rigideco. — Ili donis bonan edukon al mi. — Mi zorgis pri edukado de malpli aĝa fratino. — Niaj kunvenoj havas edukan celon. — Ĉu vi denove ne estis en edukejo?! — Kiel malbele vi parolas, needukita knabo! — Timu lupon edukitan kaj malamikon repacigitan. — Neniu edukisto sukcesos eduki ĉi tiun beston, ĉar ĝi estas needukebla! 

''angle:'' to educate (regarding upbringing not schooling), to bring up 
''ĉine:'' 教育，教养 
''france:'' éduquer, faire l'éducation de; élever (un enfant) ; '''~o''' = '''~ad-o''' = (une, l') éducation (donnée) ; '''~it-ec-o''' = (l')éducation (acquise), (la) politesse; '''~a''' = éducatif(ive); '''~ejo''' = (un) institut, pensionnat; '''ne~ita''' = mal élevé. 
''germane:'' erziehen, (aus)bilden 
''hispane:'' educar 
''hungare:'' nevel, oktat 
''portugale:'' educar; '''~a''' = educacional, educativo; '''~o, ~ado''' = educação; '''~ejo''' = educandário; '''~iteco''' = educação, polidez 
''ruse:'' воспитывать; '''~o''' = воспитание, образование; '''~а''' = воспитательный 

<hr>
 
''radiko:'' edz- 
''baza vorto:'' '''edz-o ''' 

''difino: '' Viro ligita al virino (iuloke: al vir(in)o(j)) por vivi kune, per ceremonio (geedziĝo), kontrakto aŭ fakto, ''edz-in-o'' = virino ligita al viro (iuloke: al viro(j)) por vivi kune, per ceremonio (geedziĝo), kontrakto aŭ fakto. 

''ekzemploj:'' Edzo kaj edzino : ĉiela difino. — Ni ambaŭ estas geedzoj. — Necesas ankaŭ la edza subskribo. — Ili estas edzece feliĉaj. — Naskiĝu, edziĝu kaj mortu, ĉiam monon alportu. — Li neniam edziĝis, tamen li patriĝis trifoje. 

''angle:'' husband; '''~iĝi''' = to get married (= become a husband); '''ge~iĝo''' = marriage 
''ĉine:'' 夫，丈夫；edziĝo结婚 
''france:'' (un) époŭ, mari, conjoint ; '''~a''' = marital(e), conjugal(e) ; '''~e''' = maritalement; '''~in-o''' = (une) épouse; '''ge~oj''' = (des) époŭ, conjoints; '''~iĝi''' = se marier, prendre pour femme; '''~eca''' = matrimonial(e); '''~ec-e''' = entre époŭ; '''(ge)~iĝa''' = nuptial(e). 
''germane:'' Ehemann 
''hispane:'' esposo 
''hungare:'' férj 
''portugale:'' marido, esposo; '''~iĝi''' = casar-se (homem); '''ge~oj''' = cônjuges; '''ge~iĝi''' = casar-se (homem com mulher); '''~iĝa, ge~iĝa''' = nupcial; '''~peto''' = pedido de casamento; '''~pova''' = núbil 
''ruse:'' муж, супруг; '''~a''' = мужнин; супружеский 

<hr>
 
''radiko:'' edz-in- 
''baza vorto:'' ''' edz-in-o ''' 

''difino: '' Virino ligita al viro (iuloke: al viro(j)) por vivi kune, per ceremonio (geedziĝo), kontrakto aŭ fakto. Vidu ankaŭ la vorton '''edz-o'''. 

''ekzemploj:'' Mi estas lia edzino, jes, ni estas geedzoj. — Mi bezonas ankaŭ la edzinan subskribon. — Ŝi edziniĝis trifoje en sia vivo. — Ŝi estas edziniĝpova knabino. 

''angle:'' wife; '''-iĝi''' = to get married (= become a wife) 
''ĉine:'' 妻 
''france:'' ce qui est-féminin d'- époŭ = (une) épouse, femme (de); '''~iĝi''' = se marier (pour une femme), prendre pour époŭ; '''~iĝ-pov-a''' = nubile, en âge de se marier. 
''germane:'' Ehefrau 
''hispane:'' esposa 
''hungare:'' feleség, asszony 
''portugale:'' esposa, mulher; '''~iĝi''' = casar-se (mulher) 
''ruse:'' жена, супруга; '''~a''' = женин; супружеский 

<hr>
 
''radiko:'' efektiv- 
''baza vorto:'' '''efektiv-a ''' 

''difino: '' Vera; ne ŝajna; ekzistanta; reala. 

''ekzemploj:'' La vortoj havas efektivan povon. — Tio estas efektiva eraro! — Efektive ni bezonas pli grandan domon. — Ĝi eble timigas, sed en efektiveco havas en si nenion danĝeran. — Finfine ni sukcesis efektivigi niajn planojn. — Li jam komencis efektivigadon de la projekto. — La kongreso verŝajne efektiviĝos la sekvan jaron. — Tio estas neefektivigebla. 

''angle:'' actual, real, true 
''ĉine:'' 实际的 
''france:'' éffectif(-ive), réel(le), véritable ; ''' ~e''' = effectivement, vraiment; '''en ~ec-o''' = en réalité; '''~igi''' = effectuer, réaliser; '''~iĝi''' = se réaliser, s'accomplir; '''ne~ebla''' = irréalisable. 
''germane:'' effektiv(e,r,s), wirkungsvoll(e,r,s), tatsächlich(e,r,s) 
''hispane:'' efectivo, real, verdadero 
''hungare:'' effektív 
''portugale:'' efetivo, real; '''~e''' = realmente; '''~igi''' = efetuar, realizar; '''~iĝi''' = realizar-se, concretizar-se 
''ruse:'' действительный, действующий; '''~e''' = действительно, в самом деле 

<hr>
 
''radiko:'' -eg- 
''baza vorto:'' ''' eg-a ''' 

''difino:'' Tre granda (aŭ tre forta), de pli alta grado; sufikso kiu ŝanĝas radikon al pli grandgrada ideo, ekzemple: domego, varmega, ridegi. 

''ekzemploj:'' Tio estas ega afero. — Atentu, estas varmege. — Tom ege ŝatas sian amikon Bob. Li ŝategas lin. — Tio ĉi estis jam ne simpla pluvo, sed pluvego. — “Infanoj, venu, mi estas mallibera, mi estas enŝlosita, mi petas, mi petegas, liberigu min”. — Mi loĝas en granda urbego. — Ŝteletiston oni malŝatas, ŝtelegiston oni admiras. 

''angle'' eg intensifies something, making it larger or stronger. For example, bela (beautiful, pretty) > belega (extremely beautiful). 
''ĉine:'' 表示强大或巨大的后缀 
''france:'' de plus haut grade(ou degré) que, énorme ; '''~e''' = énormément ; suffixe qui donne au mot une acception de plus grand grade, par exemple : '''dom~o''' = (un) immeuble; '''varm~a''' = brûlant(e); '''rid~i''' = rire aŭ éclats, mourrir de rire; '''pet~i''' = supplier, implorer; '''urb~o''' = (une) métropole. 
''germane:'' Die Nachsilbe kennzeichnet eine Verstärkung, Vergrößerung: granda ~ groß / grandega ~ riesig. 
''hispane:'' sufijo que denota aumentativo; bona = bueno, '''bon~a''' = buenísimo 
''hungare:'' Nagyobbító szóelem. Példák: varma = meleg, '''varm~a''' = forró; granda = nagy, '''grand~a''' = óriási 
''portugale:''sufixo que indica grande tamanho ou intensidade; '''~a''' = grande; '''~e''' = muito (intensidade); '''dom~o''' = casarão; '''mult~e''' = muitíssimo; '''pet~i''' = suplicar; '''rid~i''' = gargalhar; '''varm~a''' = quentíssimo 
''ruse:'' суффикс, обозначающий увеличение, усиление (например: domego - домище, grandega - громадный); '''~а''' = очень большой, огромный, чрезвычайный; '''~e''' = очень, исключительно, чрезвычайно 

<hr>
 
''radiko:'' -ej- 
''baza vorto:'' ''' ej-o ''' 

''difino:'' Loko, ''sufikse signifas:'' loko kie..., 

''ekzemploj:'' La ejo estis tute senhoma. — Oficejo estas loko, kie estas ofico, lernejo: loko kie oni lernas, ĉevalejo: loko kie loĝas ĉevaloj. — La enirejo estas sur la alia flanko. — Sur la suneja muro de mia domo, mi metis varmkaptilojn. 

''angle:'' The place where the activity concerned takes place. From lerni (to learn) we get lernejo (school). 
''ĉine:'' 表示场地 
''france:'' (un) lieu, endroit, local, ''en suffixe le lieu où...'' : '''ofic~o''' = lieu où - l'on officie = (un) bureau; '''lern~o''' = lieu où - l'on apprend = (une) école; '''ĉeval~o''' = (une) écurie; '''en-ir~o''' = (une, l') entrée; '''sun~a''' = exposé(e) au soleil, ensoleillé(e). 
''germane:'' Die Nachsilbe kennzeichnet einen Platz oder Ort, eine Stelle: lerni = lernen, '''lern~o''' = Schule. 
''hispane:'' sufijo que denota lugar; lerni = aprender, '''lern~o''' = escuela 
''hungare:'' Képző mely megmutatja a cselekvés vagy dolgok helyét. Példák: lernejo = hely, ahol tanulnak; ĉevalejo = hely, ahol lovak vannak 
''portugale:'' sufixo que indica lugar; '''ĉeval~o''' = estrebaria, cavalariça; '''kokin~o''' = galinheiro; '''lern~o''' = escola; '''librovend~o''' = livraria; '''ofic~o''' = escritório 
''ruse:'' суффикс, обозначающий место или помещение (например: kuirejo - кухня, lernejo - школа); '''~о''' = помещение, место 

<hr>
 
''radiko:'' ek- 
''baza vorto:'' '''ek-i ''' 

''difino:'' Subite aŭ momente agi ; ek! = komenciĝu!; ''prefikse indikas la subita komenco de agado aŭ stato''. 

''ekzemploj'': Ek al la batalo! — Ni eku! — Pro timo kaj surprizo li ekkriis: kiu venas? — Bonvolu eksidi. — Dum momento mi ekvidis ŝin. — La ekflugo okazos je la naŭa kaj dek ses minutoj. — Je la unua rigardo mi ekamis ŝin. — La aparato aŭtomate ekas. — Kiam okazis la ekesto de tiuj projektoj? — Piedo ne atentis, kapo eksentis. 

''angle:'' Indicates the sudden start of an action. Stari (to stand) > ekstari (at that moment start to stand). ''Love at first sight'' might be rendered ''amo je la unua ekvido'. 
''ĉine:'' 表示瞬间的开始，或表示开始动作的前缀 
''france:'' se manifester soudainement ou momentanément, démarrer ; '''ek!''' = allons, allez! ; ''comme préfixe indique le commencement soudain de l'action ou de l'état, permet d'exprimer le passé simple'' : '''li ~kri-is''' = il s'écria; '''~sidi''' = s'asseoir; '''~sidu''' = allez, soyez assis ! = asseyez-vous ! ; '''~est-o''' = (les) prémices. 
''germane:'' Die Vorsilbe kennzeichnet den Anfang einer Handlung: kanti = singen, '''~kanti''' = anfangen, zu singen. 
''hispane:'' comenzar, empezar 
''hungare:'' Az igekötőhöz hasonló szócska, mely általában a cselekvés megkezdését jelzi. Példák: '''~krii''' = felkiált; '''~rigardo''' = megnéz; '''~brile''' = meggyújt; '''~sidu!''' = ülj le! 
''portugale:'' prefixo que indica começo de ação ou ação súbita; '''~brilo''' = clarão; '''~flugi''' = levantar voo; '''~havi''' = adquirir; '''~kompreni''' = passar a compreender; '''~krii''' = exclamar; '''~sidi''' = sentar-se; '''~vidi''' = avistar; '''ek!''' = vamos! depressa! eia! 
''ruse:'' приставка, обозначающая начало, а также мгновенность, непродолжительность действия (например: ekvidi - увидеть, еkkanti - запеть); '''~i''' = начаться, начать действовать, приступить к действиям 

<hr>
 
''radiko:'' eklezi- 
''baza vorto:'' '''eklezi-o ''' 

''difino: '' Religia organizaĵo en difinita loko kaj tempo. 

''ekzemploj:'' La eklezio forigis ilin de la vera Dio. — Tie ĉeestis kelkaj preĝejoj de diversaj eklezioj. — Vatikano estas eklezia ŝtato. — Ni estas sameklezianoj. — Tiuj religiaj aferoj apartenas al la ekleziuloj kaj filozofiistoj. 

''angle:'' church (the organisation or collection of people rather than the building itself (= preĝejo)) 
''ĉine:'' 教会，宗门 
''france:'' (une) église (ensemble de fidèles), secte (sans connotation négative) ; '''~a''' = écclésiastique; '''sam~ano''' = (un) coréligionnaire, fidèle de la même église; '''~ul-o''' = (un) éclésisatique. 
''germane:'' Kirche (die Institution) 
''hispane:'' iglesia (las personas y la organización como tal, no el edificio) 
''hungare:'' gyülekezet 
''portugale:'' igreja (instituição); '''~a''' = eclesiástico 
''ruse:'' церковь; '''~a''' = церковный 

<hr>
 
''radiko:'' ekonomi- 
''baza vorto:'' '''ekonomi-o ''' 

''difino: '' Orda, ŝparema mastrumado (de hejmo, bieno, entrepreno, ŝtato kaj tile plu); scienco de mastrumado. 

''ekzemploj:'' Tiu lando suferas pro malbona ekonomio. — En Esperanto la vort-elementoj, kiel "mal", "in" aŭ "il", enkondukas grandegan ekonomion ĉe la lernado de la vortoj. — Kia estas la ekonomia situacio? — Nia ekonomia situacio restas malbona laŭ tiuj ekonomiistoj. — Germanujo kaj Francujo ekonomie tre gravas en Eŭropa Unio. 

''angle:'' the economy 
''ĉine:'' 经济，理财，经济学 
''france:'' (une) économie, gestion, exploitation ; '''~a''' = économique; '''~e''' = économiquement; '''~isto''' = (un) économiste. 
''germane:'' Wirtschaft (= Ökonomie) 
''hispane:'' economía 
''hungare:'' gazdaság 
''portugale:'' economia (ramo de estudo); '''~a''' = econômico (relativo à economia); '''~isto''' = economista 
''ruse:'' 1) экономика, хозяйство (хозяйственный уклад, ведение хозяйства), 2) экономия, бережливое расходование; '''~a''' = 1) экономический, хозяйственный, 2) экономичный, экономный, бережливый, хозяйственный; '''~е''' = 1) экономически, 2) экономно, экономично 

<hr>
 
''radiko:'' ekran- 
''baza vorto:'' '''ekran-o ''' 

''difino: '' Blanka tuko aŭ surfaco, sur kiun oni projekcias filmon aŭ lumbildojn; (vitra) surfaco, sur kiu projekciiĝas bildoj aŭ teksto (de televidilo, komputilo); ŝirmilo en formo de maldika plato; portebla provizora vand(et)o. 

''ekzemploj:'' Ĉiu laboris silente antaŭ sia ekrano en la komputilejo. — Mi vidis tiun filmon sur mura ekranego. — Ĉu vere la legado de surekranaj tekstoj lacigas vin? — Ŝi montris al mi la foton sur la ekraneto de sia poŝtelefono. — Ĉu ĝi estas sentipova, ĉu temas pri tuŝekrano? 

''angle:'' a screen (on TV etc) 
''ĉine:'' 屏风，银幕，屏幕 
''france:'' (un) écran ; '''~a''' = d'écran, protecteur(-trice) ; '''~i''' = faire écran, protéger; '''sur~e''' = à l'écran; '''tuŝ~o''' = (un) écran tactile. 
''germane:'' Ofen-, Wand-, Bildschirm, Kinoleinwand 
''hispane:'' pantalla 
''hungare:'' képernyő, vetítővászon 
''portugale:'' biombo; tela (de projeção, televisão ou computador); '''sur~e''' = na tela 
''ruse:'' экран; '''~i''' = служить экраном, представлять собой экран; '''~a''' = экранный 

<hr>
 
''radiko:'' ekskurs- 
''baza vorto:'' ''' ekskurs-o ''' 

''difino: '' Fari turisman aŭ esploran promenadon/vojaĝon. 

''ekzemploj:'' Ŝi timegis dum sia kvaronhora ekskurso en la urbon. — Piede ni faris agrablan enmontan ekskurson. — Morgaŭ estos la ekskursa tago en nia kongreso. — Ni ekskursas al domo, en kiu Ludoviko Zamenhof loĝis. — Por li Esperanto estas nur preteksto por ekskursadi, amuziĝi, amindumi kaj tiel plu. — La poŝtelefono povas savi ekskursantojn, kiuj eraris pri la vojo. 

''angle:'' an excursion 
''ĉine:'' 出游，旅行 
''france:'' (une) excursion, randonnée, sortie ; '''~i''' = faire une excursion, un tour; '''~adi''' = faire du tourisme; '''~isto''' = (un) excursionniste. 
''germane:'' Ausflug 
''hispane:'' excursión 
''hungare:'' kirándul 
''portugale:'' excursão; '''~i''' = excursionar 
''ruse:'' экскурсия, прогулка; '''~i''' = совершать экскурсию; '''~a''' = экскурсионный 

<hr>
 
''radiko:'' ekster 
''baza vorto:'' ''' ekster ''' 

''difino: '' Ne en; ne inter; ekstere: (ofte:) ekster la domo. 

''ekzemploj:'' Vivi saĝe ekster la ekstremoj. — Ne zorgu pri tio, kio estas ekster via scio. — Ĉe tro ĝentila ekstero mankas sincero. — Min ne tuŝas la afero, mi staras ekstere. — Ŝi iris eksteren. — Tio estas tute eksterduba. — Temas pri eksteredzeca renkonto. — Mi neniam vidis eksterteranojn. 

''angle:'' outside 
''ĉine:'' 表示在外的前置词 
''france:'' (en de)hors de ; '''~o''' = (l', un) extérieur ; '''~a''' = extérieur(e) ; '''~e''' = extérieurement; '''~e-n''' = vers (aller à) l'extérieur, dehors; '''~i''' = être à l'extérieur; '''~edz-eca''' = extraconjugal(e); '''~ter-ano''' = (un) extraterrestre. 
''germane:'' außer(halb) 
''hispane:'' afuera de (preposición) 
''hungare:'' kívül 
''portugale:'' fora de; '''~a''' = externo; '''~e''' = externamente; '''~en''' = para fora; '''~aĵo''' = exterior, aparência; '''~igi''' = exteriorizar; '''~iĝi''' = retirar-se (de grupo); '''~duba''' = indubitável; '''~edzeca''' = extraconjugal; '''~landa''' = estrangeiro 
''ruse:'' вне, снаружи, за пределами; '''~o''' = внешнее пространство, пространство снаружи; '''~a''' = внешний, наружный; '''~e''' = снаружи, вовне 

<hr>
 
''radiko:'' ekstrem- 
''baza vorto:'' ''' ekstrem-a ''' 

''difino: '' Ĉefina; plej (mal)altgrada; plej (mal)grava; plej malproksima de la mezo (pri vetero, konduto, opinioj,...) 

''ekzemploj:'' Ili loĝas en ekstrema Oriento. — Mizero (malriĉo, malfeliĉo) plej ekstreme, Dio plej proksime. — Nia domo staras ĉe la ekstremo de lago. — Ŝnuro havas nur du ekstremaĵojn. — Estis ekstrema plezuro pasigi tempon kun vi. — En ekstrema okazo mi aranĝos ĉion mem. — Tio estis ekstremo de senhonteco! — Ŝi estas ekstremisto. 

''angle:'' extreme 
''ĉine:'' 极端的 
''france:'' extrême ; '''~e''' = extrêmement, au dernier degré ; '''~o''' = l'extrême, le comble ; '''~i''' = être à l'extrême; '''~aĵo''' = (une) extrémité; '''~isto''' = (un) extrémiste, jusqu'au bout-iste. 
''germane:'' extrem(e,r,s) 
''hispane:'' extremo, radical 
''hungare:'' rendkívüli, különleges, szélsőséges 
''portugale:'' '''~aĵo''' = extremidade; '''~isto''' = extremista 
''ruse:'' крайний, чрезвычайный, экстремальный; '''~o''' = крайняя точка, крайняя степень, экстремум; '''~e''' = крайне, чрезвычайно, экстремально, в высшей степени 

<hr>
 
''radiko:'' ekzempl- 
''baza vorto:'' '''ekzempl-o ''' 

''difino: '' Io, kion oni imitu; unu el similaj (se oni vidas ĝin, oni povas imagi la aliajn). 

''ekzemploj:'' Tio estas nur ekzemplo. — La ŝipanaro forkuris ĉar ili sekvis la ekzemplon de sia estro. — Nu, mi diras al vi ekzemplan frazon. — Tiel ekzemple Zamenhof forĵetis kelkajn nebezonatajn sufiksojn. — Tiu frazo ekzemplas lian ĉefan ideon. 

''angle:'' an example 
''ĉine:'' 例，模范 
''france:'' (un) exemple ; '''~a''' = d'exemple ; '''~e''' = par exemple ; '''~i''' = illustrer par un exemple. 
''germane:'' Beispiel 
''hispane:'' ejemplo 
''hungare:'' példa 
''portugale:'' exemplo; '''~a''' = exemplar (que serve de exemplo); '''~e''' = por exemplo; '''~i''' = exemplificar 
''ruse:'' пример; '''~a''' = примерный (но не приблизительный); '''~e''' = например, к примеру 

<hr>
 
''radiko:'' ekzempler- 
''baza vorto:'' '''ekzempler-o''' 

''difino: '' Unu el pluraj aŭ multaj samaj aŭ samspecaj aĵoj (ekzemplero de libro, revuo, disko kaj tiel plu). 

''ekzemploj:'' Ĝi estas tre rapida, mia ĉevalo estas bela ekzemplero. — Vi ricevos ekzempleron de tiu ĵurnalo en la internacia lingvo morgaŭ matene. — La fotoj devas esti senditaj unuekzemplere al la oficejo. — La provekzemplero de nova dumonata revuo multe plaĉis al la legantoj. 

''angle:'' a copy or specimen of something 
''ĉine:'' 册，部，样本 
''france:'' (un) exemplaire; '''unu~e''' = en un exemplaire; '''prov~o''' = (un) ballon d'essai. 
''germane:'' Exemplar 
''hispane:'' ejemplar, copia de algo, especímen 
''hungare:'' példány 
''portugale:'' exemplar (de livro, jornal, gravura etc. 
''ruse:'' экземпляр 

<hr>
 
''radiko:'' ekzist- 
''baza vorto:'' '''ekzist-i ''' 

''difino: '' Esti (ie en la mondo) nun kaj vere. 

''ekzemploj:'' Nia organizo ne plu ekzistas. — Li ne sciis pri la ekzisto de lia filo. — Ni ricevis la ekzistadon de niaj gepatroj. — Ĉiuj ekzistaĵoj havas rajton ekzisti (ekzistorajton). — Multa laboro estis uzita por ekzistigi la ponton. — Ili ne povas kunekzisti pro malsameco. 

''angle:'' to exist 
''ĉine:'' 存在 
''france:'' exister, être dans sa manifestation ; '''~o'''= (l', une) existence; '''~aĵo''' = (un) être; '''~igi''' = donner naissance à; '''kun~i''' = coexister. 
''germane:'' exisitieren 
''hispane:'' existir 
''hungare:'' létezik, van 
''portugale:'' existir; '''~o, ~ado''', = existência; '''ne~o, ~ne-ado''' = inexistência; '''~ad-isto''' = existencialista 
''ruse:'' существовать; '''~o''' = факт существования, существование 

<hr>
 
* reiru al [[La bona vorto de la tago]]

Vt: E - Historio de redaktoj

Renato: Nova paĝo kun '* reiru al La bona vorto de la tago ''radiko:'' -e ''baza vorto:'' '''-e ''' ''difino'': Laŭ maniero de, rilate al, precizigas cirkonstancon...'

Renato: Nova paĝo kun '* reiru al La bona vorto de la tago

''radiko:'' -e
''baza vorto:'' '''-e '''
''difino'': Laŭ maniero de, rilate al, precizigas cirkonstancon...'