Renato: Nova paĝo kun '* reiru al La bona vorto de la tago

''radiko:'' el
''baza vorto:'' ''' el '''
''difino: '' Prepozicio, kiu egalas al "de en", "de inter"; farita...'

2016-05-03T16:17:36Z

Nova paĝo kun '* reiru al La bona vorto de la tago <hr> <hr> ''radiko:'' el ''baza vorto:'' ''' el ''' ''difino: '' Prepozicio, kiu egalas al "de en", "de inter"; farita...'

Nova paĝo

* reiru al [[La bona vorto de la tago]]

<hr>
 
<hr>
 
''radiko:'' el 
''baza vorto:'' ''' el ''' 

''difino: '' Prepozicio, kiu egalas al "de en", "de inter"; farita el difinita materialo; kiel prefikso indikas eksteren, iufoje ĝisfunde, komplete. 

''ekzemploj:'' El ĉiuj siaj fratoj Antono estas la malplej saĝa. — Mia vesto estas farita el lano. — Mi volas rapide eliri el tiu urbo, kien mi iru? — Kie estas la elirejo? — Ĉu vi bone ellernis vian lecionon? — Ili volas elmontri sian nombron kaj forton. — Lia korpo elkreskis, sed ne lia saĝo. — Zamenhof elpensis mirindan internacian lingvon. — En 1887 li eldonis la Unuan Libron. 

''angle:'' from, out of 
''ĉine:'' 前置词，表示：自，向外，从中，从，来自于 
''france:'' (sorti, provenant) de, d'entre ; ''en préfixe signifie vers l'extérieur'' : '''~iri''' = sortir; ''parfois aussi : à partir de, d'entre'' : '''~montri''' = démontrer (montrer à partir de); '''~doni''' = éditer, publier, émettre; ''ou à fond, jusqu'au bout'' : '''~lerni''' = apprendre à fond, par cœur; '''~pensi''' = inventer, initier. 
''germane:'' aus, aus heraus 
''hispane:'' de (preposición de procedencia u origen) 
''hungare:'' Elöljárószó: ki, -ból/-ből 
''portugale:'' de, dentre, de dentro de; feito de; totalmente; '''~iri el''' = sair de; '''la plej alta ~ ĉiuj''' = o mais alto de todos; '''seĝo ~ ligno''' = cadeira de madeira; '''~pensi''' = inventar, conceber; '''~igi''' = expelir, tirar; '''~doni''' = editar; '''~poŝ-igi''' = tirar do bolso; '''~lerni''' = aprender a fundo; '''~montri''' = exibir, demonstrar 
''ruse:'' из 

<hr>
 
''radiko:'' elefant- 
''baza vorto:'' '''elefant-o ''' 

''difino: '' Tre granda mambesto kun longa, kaptokapabla nazo (rostro). 

''ekzemploj:'' Elefanto estas kvindekoble pli forta ol homo. — Plenkreska elefanto havas pezon de 3000 ĝis 6000 kilogramoj. — Fari el muŝo elefanton. — Kelkaj infanoj tiom multe manĝas, ke ili povos iĝi elefante grandaj. — La elefantestro duŝas per sia nazego ankaŭ la elefantidojn. 

''angle:'' elephant 
''ĉine:'' 象 
''france:'' (un) éléphant; '''~ido''' = (un) éléphanteau; '''~estro''' = (un) cornac. 
''germane:'' Elephant 
''hispane:'' elefante 
''hungare:'' elefánt 
''portugale:'' elefante; '''~a, ~eca''' = elefantino 
''ruse:'' слон; '''~а''' = слоновый, слоновий 

<hr>
 
''radiko:'' elekt- 
''baza vorto:'' ''' elekt-i ''' 

''difino: '' Preni aŭ tion aŭ ion alian; fari tion aŭ ion alian; difini (per voĉdonado), kiu aŭ kiuj ekhavos difinitan oficon. 

''ekzemploj:'' Kiu devas, tiu elekti ne povas. — El du malbonoj elektu la pli malgrandan malbonon. — De elekto tro multa venas plej malbona rezulto. — Tro elektema ulo ricevas nenion. — Multaj estas vokitoj, sed ne multaj estas elektitoj. — Baldaŭ okazos la elektado de la urbestro. — Nur la homoj pli aĝaj ol dudek kvin jaroj estas elekteblaj. 

''angle:'' to choose or select 
''ĉine:'' 选择，选举 
''france:'' choisir, opter, élire ; '''~o''' = (un) choix, (une) élection; '''~ema''' = délicat(e), difficile à contenter; '''~ant-o''' = (un) électeur; '''~it-o''' = (un) élu; '''~ebla''' = éligible. 
''germane:'' wählen, aussuchen 
''hispane:'' elegir, escoger 
''hungare:'' választ 
''portugale:'' escolher, eleger; '''~o, ~ado''' = escolha, eleição; '''~anto''' = eleitor; '''~ebla''' = elegível 
''ruse:'' выбрать, избрать, отобрать; '''~o''' = выбор; '''~а''' = избирательный, выборный; '''~е''' = избирательно, выборно 

<hr>
 
''radiko:'' elektr- 
''baza vorto:'' '''elektr-o''' 

''difino: '' Formo de energio, transportebla per dratoj. 

''ekzemploj:'' Estas pli bone, kapti rekte sunenergion en lokoj, kie elektro mankas. — La elektra lumo ne plu funkcias. — Jen horloĝo elektre funkcianta. — La sonaj ebloj de la elektrogitaro estas tre riĉaj. — Tiu elektristo laboras en atomelektrejo. 

''angle:'' electricity, power; '''~a''' = electrical, electric 
''ĉine:'' 电 
''france:'' (l', une) électricité ; '''~a''' = électrique ; '''~e''' = à l'électricité, électriquement; '''~i''' = électriser; '''~igi''' = électrifier; '''~isto''' = (un) électricien; '''atom~ejo''' = (une) centrale (électrique) nucléaire. 
''germane:'' Elektrizität 
''hispane:'' electricidad 
''hungare:'' elektró, elektromosság 
''portugale:'' eletricidade; '''~a''' = elétrico; '''~i''' = dar choque; '''~igi''' = eletrificar; '''~umi''' = eletrocutar 
''ruse:'' электричество; '''~i''' = подвергнуть электрическому разряду, ударить; '''~a''' = электрический; '''~е''' = посредством электричества 

<hr>
 
''radiko:'' elektronik- 
''baza vorto:'' ''' elektronik-o ''' 

''difino: '' Teĥniko uzanta la proprecojn de elektronoj (= bazaj unuoj de elektro). 

''ekzemploj:'' En modernaj ŝtatoj elektroniko kaj komputiloj regas kaj regulas preskaŭ ĉion. — Tiu elektronika aparato haltigas la veturilon. — Komputiloj kaj interreto ebligas elektronikajn komunikadojn. — Hodiaŭ libroj estas jam produktataj elektronike. 

''angle:'' elektronics; '''~a''' = electronic 
''ĉine:'' 电学 
''france:'' (l', une) électronique ; '''~a''' = électronique; '''~e''' = par électronique, électroniquement. 
''germane:'' Elektronik 
''hispane:'' electrónica 
''hungare:'' elektronika 
''portugale:'' eletrônica (ramo da física); '''~a''' = eletrônico (que usa a eletrônica) 
''ruse:'' электроника; '''~a''' = электронный 

<hr>
 
''radiko:'' element- 
''baza vorto:'' '''element-o''' 

''difino: '' Konsistiga parto; unu el la bazaj puraj (ĥemie ne kombinitaj) konsistigaj partoj de ĉio materia; io tre baza. 

''ekzemploj:'' Grekaj filozofoj konis kvar elementojn: aeron, fajron, akvon kaj teron. — Ĉiuj anasidoj fartis bone en la malseka elemento. — Oni jam konas pli da ĥemiaj elementoj ol oni konis antaŭe. — Tiu pensado enhavas en si elementon de necerteco. — Hodiaŭ ni studos elementojn de la scienco pri internaciaj lingvoj. — Li lernas en elementa lernejo. — Substantivo estas parol-elemento. — Subjekto estas fraz-elemento. 

''angle:'' element; '''~a''' = elementary 
''ĉine:'' 元素，基本原理 
''france:'' (un) élément ; '''~a''' = élémentaire 
''germane:'' Element 
''hispane:'' elemento 
''hungare:'' elem 
''portugale:'' elemento; '''~a''' = elementar 
''ruse:'' элемент; '''~a''' = элементный, элементарный; '''~е''' = элементарно, начально 

<hr>
 
''radiko:'' -em- 
''baza vorto:'' ''' -em-a ''' 

''difino:'' Havanta ŝaton aŭ inklinon al... 

''ekzemploj:'' Li estas ema paroli, li havas emon paroli, li emas paroli, li estas parolema. — Ili estas laboremaj. — Ĉar vi estas tiel servema, mi faras al vi donacon. — Mi ne scias pri tio, sed mi estas scivolema. — Kia ŝancemulo! — Ŝi estas tre ordema, eĉ ordemega. 

''angle:'' Indicates a tendency or inclination to X. Paroli (to speak) > '''parol~a''' = talkative. 
''ĉine:'' 表示倾向或爱好的后缀 
''france:'' enclin à, porté(e) vers, qui a le penchant ; '''~o''' = (une) inclination, envie, (un) penchant ; '''~i''' = être enclin(e), porté(e) à ; '''~e''' par inclination; '''parol~a''' = bavard(e); '''labor~a''' = travailleur(-euse); '''sci-vol~a''' = curieŭ(-euse); '''ord~a''' = ordonné(e), méthodique; '''ord~eg-a''' maniaque. 
''germane:'' Die Nachsilbe kennzeichnet Neigung, Lust zu etwas: danki = danken, '''dank~a''' = dankbar, labori = arbeiten, '''labor~a''' = arbeitsam. 
''hispane:'' indica tendencia o inclinación hacia algo 
''hungare:'' Kedvelést vagy hajlamot kifejező képző. Példák: li havas emon por paroli : li emas paroli : li estas parolema = szeret beszélni, '''labor~a''' = dolgos, '''scivol~a''' = tudásszomjas, tudálékos. 
''portugale:'' sufixo que indica inclinação, tendência; '''~o''' = tendência, inclinação; '''~ego''' = mania; '''~i''' = ter tendência, inclinação a; '''babil~a''' = tagarela; '''labor~a''' = trabalhador; '''parol~a''' = falante, falastrão; 
''ruse:'' суффикс, обозначающий склонность, расположенность к чему-л., подверженность чему-л. (например: timema - боязливый, трусливый, laborema - трудолюбивый); '''~i''' = склонный, расположенный; '''~o''' = склонность, расположенность 

<hr>
 
''radiko:'' embaras- 
''baza vorto:'' '''embaras-o''' 

''difino: '' Malfacila stato; situacio, kiu kaŭzas ĝenon aŭ konfuzon, necertecon (pro okazaĵo aŭ diraĵo); embarasi: meti (iun) en embarason. 

''ekzemploj:'' Ni estis en granda embaraso, kiam ni venis al tiu lando. — Sidi en amaso da embaraso. — Ĉiuj rimarkis lian embarason. — Ŝi havis embarasan aspekton. — Havi tro multajn amikojn estas embarase. — Tiu demando min embarasis. — Mi embarasiĝis en mensogon. — Malembarasu vin je ĉiuj ĉi senutilaj duboj! 

''angle:'' embarassment 
''ĉine:'' 困扰，窘境 
''france:'' (un) embarras, encombrement, (une) gêne ; '''~a''' = embarrassant(e), gênant(e) ; '''~i''' = embarrasser, entraver, gêner; '''~iĝi''' = être embarassé; '''mal~i''' = débarasser, désencombrer. 
''germane:'' Unangenehme Situation, Verlegenheit 
''hispane:'' vergüenza 
''hungare:'' zavartság, kellemetlen helyzet 
''portugale:'' embaraço, estorvo; '''~i''' = embaraçar, estorvar, incomodar; '''~iĝi''' = embaraçar-se; '''~a''' = embaraçoso; '''mal~i''' = desembaraçar 
''ruse:'' затруднение, загвоздка, помеха, передряга; '''~i''' = затруднять, стеснять, (по)ставить в затруднение; '''~a''' = затруднительный 

<hr>
 
''radiko:'' emoci- 
''baza vorto:'' ''' emoci-o ''' 

''difino: '' Forta tuŝo aŭ skuo al la animo (al la koro) ((mal)ĝojo, entuziasmo, kolero kaj tiel plu); emocii: forte tuŝi la animon. 

''ekzemploj:'' Jen tro fortaj emocioj. — Mi ne povis kaŝi mian emocion. — Emocii iun ĝis larmoj. — Atentu lian emocian reagon. — Li parolis emocie. — Li akceptis la novaĵon senemocie. — Ĉiuj estis emociitaj. — Ŝi ploras pro emociiga rakonto. — Ŝi ege emociiĝis. 

''angle:'' emotion 
''ĉine:'' 感动 
''france:'' (une) émotion ; '''~a''' = émotionnel, émouvant, troublant; '''~i''' = émouvoir, affecter, troubler; '''sen~e''' = sans émotion, froidement; '''~iĝi''' = s'émouvoir. 
''germane:'' Gemütsbewegung, Rührung, starkes Gefühl 
''hispane:'' emoción 
''hungare:'' meghatottság, érzelem, indulat 
''portugale:'' emoção; '''~a''' = emocional; '''~iga''' = emocionante; '''~iĝi''' = emocionar-se 
''ruse:'' эмоция, переживание, волнение; '''~i''' = волновать, разволновать, взволновать; '''~a''' = эмоциональный, волнующий 

<hr>
 
''radiko:'' en 
''baza vorto:'' ''' en ''' 

''difino: '' Ne ekster; tute ĉirkaŭita de; interne de [loko, tempo, cirkonstancoj]. 

''ekzemploj:'' La patro estas en la ĉambro. — En la mondon venis nova sento. — Li naskiĝis en la antaŭa jarcento, sed ne vivis dum cent jaroj. — Iru enen! — Ene vi trovos lin. — La enaĵo de la domo estas malluma. — Mi enigis la ŝlosilon kaj turnis ĝin. — La maristoj enŝipiĝis rapide. — Ĉi tie la enlandanoj estas agrablaj kaj gastigaj. — Valoras ne la vesto, valoras la enesto. 

''angle:'' in, inside, within 
''ĉine:'' 表示在中，在内或进入的前置词 
''france:'' en, (de)dans ; '''~e''' = dedans, à l'intérieur(de) ; ''~e-n'' = vers (jusqu'à) l'intérieur; '''~aĵo''' = l'intérieur; '''~igi''' = introduire; '''~iĝi''' = s'introduire, pénétrer, se mêler; '''~ŝip-iĝi''' = embarquer; '''~land-ano''' = (un) autochtone; '''~est-o''' = le contenu, ce qui est à l'intérieur. 
''germane:'' in, in hinein 
''hispane:'' en (dentro de) 
''hungare:'' Elöljárószó: -ban, -ben. 
''portugale:'' em, dentro de; em (tempo); (seguido de acusativo) para dentro '''~o, ~aĵo''' = interior, miolo; '''~a''' = interno; '''~e''' = internamente; '''~igi''' = introduzir; '''~iĝi''' = entrar, penetrar; '''~landano''' = autóctone; '''~ŝipiĝi''' = embarcar; '''~ la libro''' = no livro; '''~ la mateno''' = pela manhã; '''meti kafon ~ la tason''' = pôr café na xícara 
''ruse:'' в 

<hr>
 
''radiko:'' entuziasm- 
''baza vorto:'' ''' entuziasm-o ''' 

''difino: '' Emocia fervoro; entuziasmi: havi entuziasmon. 

''ekzemploj:'' Tio varmigis en ni la amon kaj entuziasmon por la ideo pri la kongreso. — Li estis tre entuziasma pri Esperanto. — Ĉiuj partoprenantoj entuziasme kantis kaj dancis. — Ŝi tre entuziasmas pri la ideo kaj pretas helpi, se bezonatos. — La novaĵo min entuziasmigis. — Ili sciis, ke estos multe da laboro, sed tamen tre entuziasmiĝis. — La entuziasmuloj estas tre bezonataj por la homa progresado. 

''angle:'' enthusiasm 
''ĉine:'' 热心 
''france:'' (un, l') enthousiasme ; '''~a''' = enthousiaste ; '''~i''' = être enthousiaste ; '''~e''' = avec enthousiasme; '''~igi''' = enthousiasmer; '''~iĝi''' = s'enthousiasmer; '''~ulo''' = (un) enthousiste. 
''germane:'' Begeisterung 
''hispane:'' entusiasmo 
''hungare:'' lelkesedés; '''~a''' = lelkes ; '''~i''' = lelkesnek lenni ; '''~e''' = lelkesen, lekesedéssel 
''portugale:'' entusiasmo; '''~a''' = entusiástico; '''~igi''' = entusiasmar 
''ruse:'' энтузиазм, воодушевление, восторг; '''~i''' = быть полным энтузиазма, проявлять энтузиазм; '''~a''' = воодушевлённый, восторженный; '''~е''' = с энтузиазмом, с воодушевлением, с восторгом 

<hr>
 
''radiko:'' epok- 
''baza vorto:'' '''epok-o''' 

''difino: '' Relative granda periodo dum historio. 

''ekzemploj:'' En tiu epoko de tutmondiĝo, multaj lingvoj malaperas. — Altaj muroj mezepokaj entute ĉirkaŭas la centron de tiu malnova urbo. — Li naskiĝis en la dudeka jarcento, sed li agas kvazaŭ mezepoke. — Nia kongreso en la lando de niaj Britaj amikoj estos epokofaranta. — Ili estas vestitaj laŭ la tiuepoka modo. 

''angle:'' age, era, epoch, time period 
''ĉine:'' 时代，时期 
''france:'' (l', une) époque; '''mez~a''' = médévial(e), moyennageŭ(-euse); '''~far-anta''' = qui fait époque. 
''germane:'' Epoche, Zeitabschnitt 
''hispane:'' época, era (edad) 
''hungare:'' kor, korszak 
''portugale:'' época, era, idade; '''Mez~o''' = Idade Média; '''~fari''' = marcar época 
''ruse:'' эпоха 

<hr>
 
''radiko:'' -er- 
''baza vorto:'' '''(-)er-o ''' 

''difino:'' Fragmento, ''sufikse:'' peceto (da)...

''ekzemploj:'' La infano donis panerojn al la birdoj. — Mi preferas la duan eron de la menuo. — Ĉu vi havas monerojn? — Mia kuracisto ne sukcesis kuraci tiun malsaneron, tiun parton de la malsano. 

''angle:'' Refers to an individual fragment of X. From polvo (dust) we get polvero (a speck of dust) 
''ĉine:'' 后缀，表示某物之一份子 
''france:'' la plus petite partie, le plus petit élément sensible, la parcelle, la particule; '''pan~o''' = (une) miette de pain; '''mon~o''' = de la monnaie; '''mal-san~o''' = (un) symptome pathologique. 
''germane:'' Die Nachsilbe kennzeichnet Einzelteile eines Ganzen: sablo = Sand, '''sabl~o''' = Sandkorn. 
''hispane:'' fragmento, parte 
''hungare:'' Valamely nagyobb halmaz alkotórészét jelző szóelem. 
''portugale:'' sufixo que indica pedaço, fragmento, unidade constituinte 
''ruse:'' суффикс, обозначающий частицу, составную часть чего-л. (например: teero - чаинка, neĝero - снежинка); '''~о''' = частица, кусочек, крошка 

<hr>
 
''radiko:'' erar- 
''baza vorto:'' '''erar-i ''' 

''difino: '' Fari neĝuste; fari malbone (dum oni ne volas fari malbone); misjuĝi; vojerari: iri laŭ neĝusta vojo. 

''ekzemploj:'' Vi eraris en kalkulo. — Kiu demandas, tiu ne eraras. — Mi korektis gramatikajn erarojn. — Via respondo estas erara. — Ĉi tiu frazo estas senerara. — Mi certas pri la erareco en la traduko de ĉi tiu vorto. — Mi eraris, pardonu min! — Kiu ne pekis, kiu ne eraris? — Pagas maljunaj jaroj por junaj eraroj. — Homo estas erarema. — La aspekto erarigis lin. — Li kredas sin ne-erari-pova. 

''angle:'' to make a mistake, to err; '''~o''' = an error, a fault 
''ĉine:'' 犯错，弄错 
''france:'' faire erreur, se tromper ; '''~o''' = (une) erreur, méprise ; '''~a''' = erroné(e) ; '''~e''' de manière inexacte, erronée; '''~i''' = se tromper, faire erreur; '''sen~a''' = exact(e), correct(te); '''~ema''' = faillible; '''~igi''' = tromper, induire en erreur; '''ne~i-pov-a''' = infaillible. 
''germane:'' irren, sich irren 
''hispane:'' errar, cometer errores 
''hungare:'' téved, hibázik 
''portugale:'' errar; '''~o''' = erro; '''~a''' = errado; '''~iga''' = enganoso; '''~ema''' = falível 
''ruse:'' ошибиться, ошибаться; '''~o''' = ошибка; '''~a''' = ошибочный; '''~е''' = ошибочно, по ошибке 

<hr>
* reiru al [[La bona vorto de la tago]]

Vt: E1 - Historio de redaktoj

Renato: Nova paĝo kun '* reiru al La bona vorto de la tago ''radiko:'' el ''baza vorto:'' ''' el ''' ''difino: '' Prepozicio, kiu egalas al "de en", "de inter"; farita...'

Renato: Nova paĝo kun '* reiru al La bona vorto de la tago

''radiko:'' el
''baza vorto:'' ''' el '''
''difino: '' Prepozicio, kiu egalas al "de en", "de inter"; farita...'