Renato: Nova paĝo kun '* reiru al La bona vorto de la tago

''radiko: ''onkl-
''baza vorto:'' '''onkl-o'''
''difino: '' Frato de patro aŭ patrino; edzo de fratino de p...'

2016-05-03T17:00:25Z

Nova paĝo kun '* reiru al La bona vorto de la tago <hr> <hr> ''radiko: ''onkl- ''baza vorto:'' '''onkl-o''' ''difino: '' Frato de patro aŭ patrino; edzo de fratino de p...'

Nova paĝo

* reiru al [[La bona vorto de la tago]]
<hr>
 

<hr>
 
''radiko: ''onkl- 
''baza vorto:'' '''onkl-o''' 

''difino: '' Frato de patro aŭ patrino; edzo de fratino de patro aŭ patrino 

''ekzemploj:'' Mia onklo vivas en mia sama vilaĝo. — Mia onklino kuiras bongustajn manĝojn. — Mia patrina onklo ĵus mortis. — Ĉi tiu estas onkla donaco. — Onklinoj ĉiam kondutas onkline. 

''angle:'' uncle 
''ĉine:'' 伯父，叔父，舅父，姨丈，姑丈 
''france:'' (un) oncle ; '''~in-o''' = (une) tante; '''~a''' = avunculaire; '''~in-e''' = comme une tante. 
''germane:'' Onkel 
''hispane:'' tio 
''hungare:'' nagybácsi 
''portugale:'' tio 
''ruse:'' дядя 

<hr>
 
''radiko: ''-ont- 
''baza vorto:'' '''-ont-''' 

''difino: '' Vorto, kiu montras agon aŭ staton en la estonta tempo; ĝenerale, ''-onto'' = -onta homo. 

''ekzemploj:'' Manĝonta homo estas homo kun manĝaĵo en poto aŭ sur telero. — Falonta pluvo estos pluvo, kiu falos poste. — Manĝonte, li lavis siajn manojn. — Ni renkontiĝos la venontan lundon. 

''angle:'' Creates an active future participle: fali (fall) > falonta pluvo (rain that will fall/is about to fall) 
''ĉine:'' 将要发生的：manĝonta homo正准备吃饭的人；manĝonte, li lavis siajn manojn.吃饭前，他先好手；一般 –onto指将做某事的人 
''france:'' '''~a''' = prêt à, qui viendra à, '' participe actif futur'' ; '''~o''' = ce qui est prêt à ; '''~e''' = s'apprêtant à; '''manĝ~a''' = qui va manger, prêt à manger; '''manĝ~e''' = s'apprêtant à manger; '''ven~a''' = qui va venir, prochain(e). 
''germane:'' Die Nachsilbe bildet das Partizip Futur Aktiv: fali ~ fallen - falonta pluvo ~ Regen, der, von der Zeit des konjugierten Verbs im Satz aus gesehen, in Zukunft/bald fallen wird. 
''hispane:'' participio futuro activo (indica que alguien está por realizar una acción) 
''hungare:'' A jövőidejű cselekvő melléknévi igenév képzője. 
''portugale:'' ligado a verbo, indica fato por ocorrer<nowiki>; </nowiki>'''mort~a''' = que vai morrer; '''naskiĝ~o''' = nascituro; '''ven~a''' = vindouro; '''forir~e li rigardis al mi''' = quando ia sair, ele me olhou 
''ruse:'' суффикс активных причастий и деепричастий будущего времени (например: '''manĝ~a homo''' = человек, который будет есть; '''ven~a jaro''' = будущий год, т.е. тот, который придёт) 

<hr>
 
''radiko: ''-op- 
''baza vorto:'' '''-op-e''' 

''difino: ''-ope : en grupo el indikita nombro da anoj. 

''ekzemploj:'' Duope: en grupo je du = du kune. — Tiu triopo : tiuj tri homoj kune. — Akiro kaj perdo iras duope. — Ili venis triope (ĉiuj tri kune). — Tiu koncerto konsistas el kvaropaj muzikoj. 

''angle:'' Marks a collective: '''duo''' = duo (group of two); '''tri~o''' = trio (a group of three) 
''ĉine:'' 1. 用于数词或量词后构成表集合数的副词或形容词：unuope 一个一个地（yí gè yí gè de） 2. 相容词： opa 集体的（jí tĭ de）；副词：ope集体地（jí tĭ de），一块儿地（yí kuài'er de） 
''france:'' ope = en groupe (de), par ... ''marque l'adjectif numéral collectif'' ; '''du~e''' = en groupe de deŭ, par deŭ; '''tri~o''' = (un) trio; '''kvar~a''' = de quartet. 
''germane:'' Die Nachsilbe dient zur Bildung von Sammelzahlwörtern: tri ~ drei - triopo ~ ein Trio / dek ~ zehn - dekopo ~ eine Zehnergruppe. 
''hispane:'' sufijo que indica número de miembros; ej '''du~e''' = dos juntos, '''tri~e''' = tres juntos 
''hungare:'' A csoportszámnév képzője. Példák: Duope = du kune ketten együtt. - Tiu triopo : tiuj tri homoj kune Ez a hármas: három ember együtt. - Akiro kaj perdo rajdas duope Szerzés és vesztés együtt jár. - Ili venis triope (ĉiuj tri kune) Hárman jöttek (mind a három együtt). 
''portugale:'' sufixo que indica distribuição em grupos; '''~o''' = grupo de pessoas que agem de acordo; '''unu~e''' = de um em um; '''kvar~o''' = quarteto 
''ruse:'' суффикс, обозначающий коллективность, собранность вместе (например: '''kvin~e''' = впятером, '''ar~e''' = группой) 

<hr>
 
''radiko: ''opini- 
''baza vorto:'' '''opini-i''' 

''difino: '' Pensi ion pri io aŭ iu; pensi pri io, kia ĝi estas. 

''ekzemploj:'' Ŝi opinias sin saĝa. — Li ĉiam estis opiniata kuraĝa kaj saĝa. — Kiu estas via opinio? — La popolo kutimas opiniadi la registaron malbona. — Preskaŭ ĉiuj estis jesopiniaj pri lia ideo. — La gazetaro estas supozata esprimi la popolopinion /publikopinion. — Mi ne samopinias kun vi en ĉi tiu afero. 

''angle:'' to opine, have or share an opinion; '''~o''' = an opinion 
''ĉine:'' 以为，主张 
''france:'' être d'avis, penser, croire (que) ; '''~o''' = (une) opinion ; '''~e''' = par opinion; '''~ata''' = jugé(e), ressenti(e), apprécié(e) comme; '''jes~a''' = d'opinion concordante; '''sam~i''' = être du même avis. 
''germane:'' meinen 
''hispane:'' opinar 
''hungare:'' vél, gondol 
''portugale:'' opinar, achar, julgar<nowiki>; </nowiki>'''~o''' = opinião; '''~ema''' = opiniático; '''jes~i''' = concordar; '''sam~i''' = ter a mesma opinião 
''ruse:'' полагать, считать, думать; '''~о''' = мнение, взгляд 

<hr>
 
''radiko: ''oportun- 
''baza vorto:'' '''oportun-a''' 

''difino: '' Faciliganta agadon aŭ laboradon; bona laŭ la cirkonstancoj; ''oportunismo'' = agado ne laŭ principo 

''ekzemploj:'' Miaj ŝuoj ne estas tre belaj, sed ili estas tre oportunaj. — Ni oportune sidis sur la lito. — Li inventis diversajn oportunaĵojn, kiuj faciligas al ni la vivon. — Neniu dubis pri la oportuneco de tiu belega aŭto. — Ni atendu pli oportunan tempon por paroli pri tiaj aferoj. — Tiu ekspozicio estas oportuno por montri la utilecon de Esperanto. — La demando estas tre maloportuna! 

''angle:'' convenient, opportune (not opportunity) 
''ĉine:'' 便利的，合适的；oportunismo机会主义：行事不照原理 
''france:'' commode, opportun ; '''~e''' = commodément, opportunément, (tout) à propos; '''~aĵo''' = (une) commodité; '''~eco''' commodité, opportunité; '''mal~a''' = incommode, inopportun(e) 
''germane:'' opportun(e,r,s), zweckmässig(e,r,s) 
''hispane:'' oportuno, conveniente, propicio 
''hungare:'' célszerű 
''portugale:'' oportuno, favorável, propício; conveniente; '''~o, ~aĵo''' = oportunidade; '''~eco''' = conveniência; '''~isto''' = oportunista; '''mal~i''' = importunar 
''ruse:'' удобный; '''~е''' = удобно 

<hr>
 
''radiko: ''ord- 
''baza vorto:'' '''ord-o''' 

''difino: '' Vorto, kiu montras, ke io estas aranĝita en regula, ne hazarda maniero; ''ordigi'' = fari ordon; aranĝi laŭ iu ordo 

''ekzemploj:'' La paperoj kaj la libroj estas en ordo. — La soldatoj marŝis* sen ordo (* ritme piediri). — Aranĝu vin en batal-ordo. — Meti ordon en siaj ideoj. — Vortaroj havas vortojn en alfabeta ordo. — Orde labori. — Via ĉambro estas senorda, ne estu malordema, bonvolu ordigi ĝin. 

''angle:'' ordo 
''ĉine:'' 有次序的，非随意的；estas ordo:有条理；ne estas ordo没有条理；ordigi：安排，整理 
''france:'' (un) ordre ; '''~a''' = en ordre ; '''~e''' = méthodiquement, avec ordre ; '''~i''' = être en ordre; '''sen~a''' = désordoné(e), mal tenu(e); '''mal~ema''' = négligeant(e), brouillon(ne); '''~igi''' = arranger, mettre en orde. 
''germane:'' Ordnung 
''hispane:'' orden 
''hungare:'' rend 
''portugale:'' ordem, arrumação; '''~a''' = ordenado, arrumado; ordinal<nowiki>;</nowiki> '''~e, en~e''' = em ordem; '''~ema''' = ordeiro; '''~igi''' = ordenar, arrumar<nowiki>; </nowiki>'''mal~a, sen~a''' = desordenado, desarrumado 
''ruse:'' порядок; '''~i''' = упорядочить; '''~а''' = содержащийся в порядке; '''~е''' = в порядке, по порядку 

<hr>
 
''radiko: ''ordinar- 
''baza vorto:'' '''ordinar-a''' 

''difino: '' Ne speciala; tia, kiaj ekzistas multaj; ĉiutaga. 

''ekzemploj:'' Pantalono kaj ĉemizo estas miaj ordinaraj vestoj. — Ĉi tiu vesto pro sia ordinareco ne taŭgas al la festo. — Li estas tute ordinara knabo. — Mi dormis neordinare longe. — Mi ne ŝatas esti ordinarulo, mi ne volas aspekti same al la aliaj. — Via sukceso estos eksterordinara! — Ĉi-somere estas eksterordinare varme. 

''angle:'' ordinary 
''ĉine:'' 平常的，一般的 
''france:'' ordinaire ; '''~e''' = généralement, habituellement; '''~ec-o''' = (une, la) banalité; '''ne~a''' = peu commun(ne), pas banal(e); '''ekster~a''' = extraordinaire. 
''germane:'' gewöhnlich(e,r,s), üblich(e,r,s) 
''hispane:'' ordinario, común 
''hungare:'' köznapi, közönséges 
''portugale:'' comum, ordinário, usual, habitual<nowiki>; </nowiki>'''~e''' = comumente, habitualmente<nowiki>; </nowiki>'''~ulo''' = pessoa comum; '''ekster~a''' = extraordinário; '''ne~a''' = incomum 
''ruse:'' обычный, обыкновенный; '''~е''' = обычно 

<hr>
 
''radiko: ''orel- 
''baza vorto:'' '''orel-o''' 

''difino: '' Parto de la korpo, per kiu oni aŭdas (rimarkas sonojn); ''orelkonko'' = la ekstera parto de la orelo. 

''ekzemploj:'' Ĉiu homo havas du orelojn kaj unu buŝon, ĉar li (aŭ ŝi) devas aŭskulti pli ol paroli. — Streĉi la orelon estas necese en brua situacio. — Pli mallaŭte, la muro havas orelojn (estas aŭskultanto post ĝi). — Buŝa (perbuŝa) kaj orela (perorela) literaturo ekzistas por neskribitaj lingvoj. 

''angle:'' ear 
''ĉine:'' 耳 
''france:'' (une) oreille ; '''~a''' = auriculaire; '''per buŝa kaj per~a''' = orale. 
''germane:'' Ohr 
''hispane:'' oreja 
''hungare:'' fül 
''portugale:'' orelha; ouvido 
''ruse:'' ухо; '''~а''' = ушной 

<hr>
 
''radiko: ''organiz- 
''baza vorto:'' '''organiz-i''' 

''difino: '' Gvidi kaj laborigi homojn, venigante ankaŭ la necesajn rimedojn, por ke ili kune faru malsimplan laboron. 

''ekzemploj:'' Mi partoprenos kurson, kiun organizas nia universitato. — Ĉu vi estas membro de Tutmonda Esperantista Junulara Organizo? — Vi ne tre sukcesas pri la organizado de la laboroj. — Li fondis multajn diversajn organizaĵojn. — La organizantoj de la kongreso respondos al ĉiuj viaj demandoj. — Ni ĉiuj devas unuiĝi kaj organiziĝi. — Bedaŭrinde mi estas malbona organizisto. — Iom post iom la instituto malorganiziĝis, necesas reorganizi ĝin. 

''angle:'' to organize/organise; '''~o''' = organization, organisation 
''ĉine:'' 组织 
''france:'' organiser ; '''~o, ~ad-o''' = (une, l')organisation, organisme (social); '''~ant-o''' = (un) organisateur; '''~iĝi''' = s'organiser; '''~ita''' = organisé(e); '''re~i''' = réorganiser; '''mal~i''' = désorganiser. 
''germane:'' organisieren (i.S.v. einrichten, ordnen, gestalten) 
''hispane:'' organizar 
''hungare:'' szervez 
''portugale:'' organizar; '''~o''' = organização (efeito de organizar)<nowiki>;</nowiki> '''~o, ~ado''' = organização (ato de organizar); '''o, ~aĵo''' = organização (entidade); '''~a''' = organizacional, organizador; '''~anto, ~isto''' = organizador (pessoa); '''~iĝi''' = organizar-se; '''~ita''' = organizado; '''re~i''' = reorganizar; '''mal~i''' = desorganizar 
''ruse:'' организовать; '''~о''' = организация (действие, результат действия); '''~а''' = организационный 

<hr>
 
''radiko: ''orient- 
''baza vorto:'' '''orient-o''' 

''difino: '' Kie la suno leviĝas; ''orientiĝi'' = kompreni en kiu loko oni estas [el la ideo, ke se oni trovas la orienton, poste oni facile komprenas ĉiujn kompas-punktojn]. 

''ekzemploj:'' Nia lando estas limita per maro ĉe la oriento. — Unu orienten, alia okcidenten. — La domo estas malbone orientita. — Oriento estas unu el la kvar kompas-direktoj. — La lumo venas el Oriento. — Estis nokto kaj mi ne povis min orienti. — Ŝi lernis la orientadon de mapo. — Li bone orientiĝas en nekonata urbo. — Iam li perdis la orientiĝon. — La tuta oriento de la lando estas nur montoj. — Multaj miaj konatoj loĝas en Meza Oriento. — Mi tre ŝatas orientajn spicojn. — La urbo situas oriente de Berlino. 

''angle:'' east 
''ĉine:'' 东方，太阳上升之方位 
''france:'' (l')est ; '''~a''' = oriental(e) ; '''~e''' = à l'est ; '''~e-n''' = vers l'est; '''~i''' = orienter; '''~ano''' = (un) oriental; '''~iĝi''' = s'orienter; '''~iĝ-o''' = (l')orientation. 
''germane:'' Osten 
''hispane:'' oriente, este (punto cardinal) 
''hungare:'' kelet 
''portugale:'' oriente,leste; '''~a''' = oriental; '''~i''' = orientar; '''~e''' = no oriente; '''~e de''' = a leste de; '''~en''' = rumo ao leste; '''~ado''' = orientação; '''~ano''' = oriental (pessoa oriunda do oriente); '''~iĝi''' = orientar-se; '''~eŭropo''' = Europa Oriental; '''Proksim~o''' = Oriente Próximo 
''ruse:'' восток; '''~i''' = (с)ориентировать; '''~а''' = восточный; '''~е''' = на востоке, к востоку 

<hr>
 
''radiko: ''original- 
''baza vorto:'' '''original-o''' 

''difino: '' La origina formo (aŭ ekzemplero) de io (ne kopio; ne imitaĵo; ne traduko;...); io kopiota, tradukota. 

''ekzemploj:'' La libro estas tradukita el la angla originalo. — Li tradukis la verkon el la originala lingvo. — Ŝi havas originalan stilon. — Tiu ĉi libro estas originale verkita de Ludoviko Lazaro Zamenhof. — Ŝiaj originalaĵoj (originalaj, strangetaj agoj) nin ne plu mirigas. — Mi ne certas pri originaleco de ĉi tiu objekto. — Infanoj de lernejo ne ŝatis la originalulon. 

''angle:'' original 
''ĉine:'' 原始，原件（非复） 
''france:'' original(e) ; '''~o''' = (l')original ; '''~e''' = à l'origine; '''~aĵo''' = (une) originalité; '''~ec-o''' = (l')originalité; '''~ulo''' = (un) original. 
''germane:'' Original, das Ursprüngliche 
''hispane:'' original 
''hungare:'' eredeti 
''portugale:'' '''~o''' = original (forma primeira de uma obra, da qual se originam cópias, traduções etc.); '''~a''' = original (sem similar, diferente do resto); '''~eco''' = originalidade 
''ruse:'' оригинал, подлинник; '''~а''' = оригинальный, подлинный; '''~е''' = оригинально, подлинно, своеобразно 

<hr>
 
''radiko: ''-os 
''baza vorto:'' '''-os''' 

''difino: '' Verba finaĵo, kiu montras agon aŭ staton post nun, en posta momento. 

''ekzemploj:'' Mi tuj iros al la urbo. — Morgaŭ vi aĉetos biciklon. — Post dek jaroj li ne plu laboros. — Ni nun estas ĉi tie, sed ni morgaŭ estos en alia loko. 

''angle:'' a verb ending which indicates the future: "mi estas" (I am) > "mi estos" (I will be) 
''ĉine:'' 右于动词词根之后，表示即将做：mi tuj iros al la urbo.失立刻上城；post dek jaroj mi ne plo laboros.再过十年我将不工作 
''france:'' se manifestera par, '' en finale indique un verbe conjugué au futur'' ; '''mi tuj ir~''' = j'irai tout de suite; '''vi aĉet~''' = vous achéterez; '''li labor~''' = il travaillera. 
''germane:'' Im Esperanto enden alle Verben/Tätigkeitswörter in der Zukunft auf -os: dormi ~ schlafen - Ili dormos. ~ Sie werden schlafen. 
''hispane:'' terminación de todos los verbos en tiempo futuro 
''hungare:'' Az ige jelen idejű, kijelentő módú ragja. 
''portugale:'' terminação verbal que indica o modo futuro 
''ruse:'' окончание будущего времени глагола (например: '''mi ir~ al la urbo''' = я пойду в город; '''mi aĉet~ biciklon''' = я куплю велосипед) 

<hr>
 
''radiko: ''osced- 
''baza vorto:'' '''osced-i''' 

''difino: '' Larĝe malfermi la buŝon (kun enspiro kaj elspiro) pro enuo, tediĝo, dormemo. 

''ekzemploj:'' La prelego estis malentuziasma, kaj ĉiuj studentoj komencis oscedi. — Mi timis proksimiĝi al la oscedanta truego. [figure] — "Mi sentas min tre laca," diris ŝi post granda oscedo. — La oscedado de knabo montris, ke li jam volas dormi. 

''angle:'' to yawn 
''ĉine:'' 打呵欠 
''france:'' bâiller ; '''~o''' = (un) bâillement; '''~anta''' = baillant(e), béant(e) (au figuré). 
''germane:'' gähnen 
''hispane:'' bostezar 
''hungare:'' ásít 
''portugale:'' bocejar; escancarar-se; '''~anta''' = bocejante; escancarado; '''~iga''' = que faz bocejar, tedioso 
''ruse:'' зевать; '''~о''' = зевок 

<hr>
 
''radiko: ''-ot- 
''baza vorto:'' '''-ot-''' 

''difino: '' Ne komencita; pri agado okazonta;(ĝenerale ''-oto'' = -ota homo) 

''ekzemploj:'' Trinkota akvo estas akvo en botelo aŭ glaso, kiun oni trinkos poste. — Lavota vesto estas malpura, kiun oni lavos poste. — Fotografote (=antaŭ la fotografado), li kombis siajn harojn). 

''angle:'' Creates a future passive participle: trinki (to drink) > trinkota akvo (the water that will be drunk, is about to be drunk) 
''ĉine:'' 表示被动，未开始动作的后缀：trinkota akvo即将喝的水；lavota vesto将洗的外衣；fotografote, li kombis siajn harojn.照相前，他梳了头髪 
''france:'' prêt(e) à être, '' participe passif futur'' ; '''trink~a''' = prêt(e) à être bu(e), qui sera bu(e); '''lav~a''' = qu'on va laver; '''fotograf~e''' = étant prêt à être photographié. 
''germane:'' Die Nachsilbe bildet das Partizip Futur Passiv: trinki ~ trinken - '''trink~a biero''' = Bier, das, von der Zeit des konjugierten Verbs im Satz aus gesehen, in Zukunft/bald getrunken werden wird. 
''hispane:'' participio pasivo futuro (indica que algo sufrirá el resultado de una acción) 
''hungare:'' A szenvedő befejezett főnévi igenév képzője. 
''portugale:'' sufixo que, aposto a verbo, indica ação que será sofrida<nowiki>; </nowiki>'''far~a''' = que será feito; '''nask~o''' = nascituro 
''ruse:'' суффикс пассивных причастий и деепричастий будущего времени (например: '''trink~a akvo''' = вода, которая будет выпита; '''lav~a vesto''' = одежда, которая будет выстирана) 

<hr>
 
''radiko: ''ov- 
''baza vorto:'' '''ov-o''' 

''difino: '' Pli-malpli globforma aĵo, en kiu kreskas idoj de birdoj, rampantaj bestoj, insektoj,... ekster la patrina korpo, ĝis ili povas vivi ekster ĝi; ĉelo en ino, el kiu kreskos ido. 

''ekzemploj:'' Ovoj de birdo, lacerto, fiŝo, insekto. — Ovo, ofte kokina, uzata kiel nutraĵo: enŝele bolitaj, duonkuiritaj, malmole kuiritaj ovoj. — Doni ovon por ricevi bovon (trompi la ŝanĝanton). — Ovaĵo estas manĝaĵo farita el ovoj. 

''angle:'' egg 
''ĉine:''卵，蛋 
''france:'' (un) œuf; '''~aĵo''' = plat fait d'œufs, (une) omelette...; '''~o-blank-o''' = (un, du) blanc d'œuf. 
''germane:'' Ei 
''hispane:'' huevo 
''hungare:'' tojás 
''portugale:'' ovo<nowiki>; </nowiki>'''~aĵo''' = prato feito com ovo (omelete etc.); '''~ujo''' = ovário; '''~oblanko''' = clara de ovo; '''~oflavo''' = gema de ovo 
''ruse:'' яйцо; '''~а''' = яичный

Vt: O1 - Historio de redaktoj

Renato: Nova paĝo kun '* reiru al La bona vorto de la tago ''radiko: ''onkl- ''baza vorto:'' '''onkl-o''' ''difino: '' Frato de patro aŭ patrino; edzo de fratino de p...'

Renato: Nova paĝo kun '* reiru al La bona vorto de la tago

''radiko: ''onkl-
''baza vorto:'' '''onkl-o'''
''difino: '' Frato de patro aŭ patrino; edzo de fratino de p...'