Renato: Nova paĝo kun '* reiru al La bona vorto de la tago

''radiko: ''-u
''baza vorto:'' '''-u'''
''difino: '' Finaĵo de vorto, kiu montras agon/staton de ordono, de...'

2016-05-03T17:24:44Z

Nova paĝo kun '* reiru al La bona vorto de la tago <hr> <hr> ''radiko: ''-u ''baza vorto:'' '''-u''' ''difino: '' Finaĵo de vorto, kiu montras agon/staton de ordono, de...'

Nova paĝo

* reiru al [[La bona vorto de la tago]]
<hr>
 

<hr>
 
''radiko: ''-u 
''baza vorto:'' '''-u''' 

''difino: '' Finaĵo de vorto, kiu montras agon/staton de ordono, deziro, konsilo. 

''ekzemploj:'' Bonvolu eniri! — Fermu la pordon! — Prefere ne manĝu tion. — Mi petas: "Donu al mi tiun libron." — Li volas, ke mi venu al li. — Ĉu mi venu al vi? — Ŝi legu tiun libron. — Ni nun manĝu. 

''angle:'' a verb ending which indicates a wish or command, known grammatically as the imperative.'''Demand~ lin''' = "ask him"; '''enir~!''' = "come in!" 
''ĉine:'' 表示请求，祈望，建议或命令的后缀：bonvolu eniri! 请进！fermu la pordon! 请关门！pli bone ne manĝu tion. 最好别吃那个；donu al mi tiun libron. 给我那本书；li volas, ke mi venu al li.他希望我去找他；ĉu mi venu al vi?你去找他吗？ 
''france:'' que se manifeste (une action ou un état par demande, désir, ordre), ''signe l'impératif ou le subjonctif'' : '''Bon-vol~ ...''' = voulez-vous bien ...; '''Li volas, ke mi ven~ al li''' = Il veut que je vienne à lui; '''Ĉu mi ven~ al vi?''' = Dois-je aller vers vous?; '''Ni manĝ~!''' = Mangeons ! 
''germane:'' Die Endung -u bildet bei allen Verben/Tätigkeitswörtern den Imperativ/die Befehlsform: trinki = trinken - '''Trink~!''' = Trink! 
''hispane:'' terminación verbal que indica el tiempo imperativo; (ej, '''ven~'''! = ¡ven!) 
''hungare:'' A felszólítómód végződése. 
''portugale:'' terminação de verbos que indica ordem, vontade, desejo ou conselho 
''ruse:'' окончание волитива (наклонения в эсперанто, соответствующего русскому повелительному наклонению) (например: '''Ferm~ la pordon!''' = Закрой дверь! Donu al mi tiun libron. = Дай мне ту книгу.) 

<hr>
 
''radiko: ''UEA 
''baza vorto:'' '''UEA''' 

''difino: '' Mallongigo de Universala Esperanto-Asocio. 

''ekzemploj:'' UEA estas granda monda asocio de esperantistoj. — La ekzamenoj de UEA estas malfacilaj. — La Jarlibro de UEA estas adresaro. 

''angle:'' Abbreviation of Universala Esperanto-Asocio (= World Esperanto Association) 
''ĉine:'' UEA是Universala Esperanto-Asocio泛世界语协会的缩写 
''france:'' sigle de l'Association Universelle pour l'espéranto se prononce "ou é a". 
''germane:'' Abkürzung für Universala Esperanto-Asocio (Esperanto-Weltverband)) 
''hispane:'' Asociación Universal de Esperanto 
''hungare:'' Egyetemes Eszperantó Világszövetség 
''portugale:'' abreviação de Associação Universal de Esperanto 
''ruse:'' Universala Esperanto-Asocio - Всемирная эсперанто-ассоциация 

<hr>
 
''radiko: ''-uj- 
''baza vorto:'' '''uj-o''' 

''difino: '' Enhav-ilo, korbo aŭ alia ilo, kiu povas enteni aĵojn; arbo, kiu havas en si fruktojn; lando, kiu enhavas siajn loĝantojn. 

''ekzemploj:'' Metu sukerujon sur la tablon. — La akvujo estas en la lavejo. — Pomujo samsignifas je pomarbo. — Rusoj loĝas en Rusujo. — Tio estas salujo. 

''angle:'' a container for X; the tree that produces fruit X '''pom~o''' (or pomarbo) = apple tree); the land in which ethnicity X comes from ('''Rus~o''' (or Rusio or Ruslando) = Russia) 
''ĉine:'' 表示容器，篮子，置物器皿，果树，居民的国家 
''france:'' (un) contenant (choses, matière, habitants), portant (des fruits); '''il~o''' = (une) boîte à outils; '''suker~o''' = (un) sucrier; '''Rus~o''' = (la) Russie; '''pom~o''' = (un) pommier. 
''germane:'' Die Nachsilbe -uj- bezeichnet einen Behälter oder Fruchtträger, ein Land: mono = Geld - '''mon~o''' = Geldbörse ; pomo = Apfel - '''pom~o''' = Apfelbaum ; germano = Deutscher - '''German~o''' = Deutschland. 
''hispane:'' caja, contenedor, vasija 
''hungare:'' edény 
''portugale:'' sufixo de indica: 1. objeto que contém algo, recipiente, receptáculo: '''suker~o''' = açucareiro; 2. planta que produz determinado fruto: '''pom~o''' = macieira; 3. país habitado por determinado povo: '''Rus~o''' = Rússia; '''Ĉin~o''' = China 
''ruse:'' суффикс, обозначающий: 1) предмет, в котором что-л. хранится или содержится, вместилище, ёмкость для чего-л.(например: '''mon~o''' = кошелёк, abelujo = улей); 2) растение, на котором растёт какой-л. плод или цветок (например: '''pom~o''' = яблоня, rozujo = розовый куст); 3) страну (например: '''Rus~o''' = Россия, Germanujo = Германия, Esperantujo = Эсперантида); '''~o''' = вместилище, ёмкость, сосуд 

<hr>
 
''radiko: ''-ul-o 
''baza vorto:'' '''ul-o''' 

''difino: '' Estaĵo, homo aŭ besto tia, ekzemple: junulo = juna homo; mamulo = besto havanta mamon. 

''ekzemploj:'' Tiu ulo estas stranga. — Ne, respondis la malĝentilulino. — Li estas malriĉulo sed gravulo. — La kompetentula uzado fiksis uzo-formon por ĉi tiu vorto. — La multula pacdeziro estis senutila. — Pardoninda junula petolaĵo. — Tiu fiulo insultis min kaj ŝtelis mian monujon. 

''angle:'' an individual associated with the descriptive word X; from "maljuna" = "old" comes '''maljun~o''' = "old person, old man"; "grava" = "serious" comes '''grav~o''' = "an eminent or serious person". 
''ĉine:'' 人 
''france:'' (un) individu, type, ''en suffixe : individu caractérisé par...'' ; '''mal-riĉ~o''' = (un) pauvre; '''grav~o''' = (une) personne de poids, personnalité; '''mal-ĝentil~in-o''' = (une) effrontée, impertinente; '''kompetent~o''' = (un) expert; '''jun~a''' = de jeune; '''fi~o''' = (un) salaud. 
''germane:'' Die Nachsilbe -ul- bezeichnet eine Person mit einer Eigenschaft: brava = tapfer / '''brav~o''' = ein Held. 
''hispane:'' individuo, sujeto. Usado como sufijo indica un ser vivo (ej, '''jun~o''' = un joven) 
''hungare:'' Személyképző szóelem. 
''portugale:'' sufixo que indica ser vivo (comumente pessoa); '''~o''' = sujeito, cara, gajo 
''ruse:'' суффикс, обозначающий лицо, обладающее выраженным в корне слова качеством (например: '''jun~o''' = юноша, laborulo = работник); '''~o''' = лицо, существо, тип, индивид 

<hr>
 
''radiko: ''-um- 
''baza vorto:'' '''-um-''' 

''difino: '' Io kun ia rilato al la signifo de la radiko. 

''ekzemploj:'' Kolumo estas la parto de vestoj ĉirkaŭ la kolo. — Pro malvarmumo li malsaniĝis. — La ĝardenisto akvumas la herbon. — Mi neniam plenumos tiun taskon. — Foliumi libron estas plaĉe. 

''angle:'' shows that a word has some association with X that can't be made immediately clear by using another suffix. '''Plen~i''' = "to fulfil"; '''kol~o''' = "a collar"; '''kruc~i''' = "to crucify"; '''~o''' = thingy, wotsit, stuff 
''ĉine:'' 表示与基本词有关连的事物：kolumo 领子；malvarmumo着凉，感冒；akvumi teron浇水于地；plenumi taskon完成任务；foliumi libron翻阅书本 
''france:'' '''~o''' = (un) truc, schmilblick; '''~i''' = schtroumpher '' suffixe à tout faire, pour créer un mot compréhensible par le contexte''; '''kol~o''' = (un) (faŭ-)col (le truc du cou); '''man~o''' = (une) manchette; '''mal-varm~o''' = un coup de froid, '''akv~i''' = arroser; '''plen~i''' = accomplir (une tache); '''foli~i''' = feuilleter. 
''germane:'' Die Nachsilbe -um- kennzeichnet eine Handlung, die mit dem Sinn des Wortstamms zu tun hat: plena = voll / '''plen~i''' = erfüllen ; cerbo = Gehirn / '''cerb~i''' = sich den Kopf zerbrechen. 
''hispane:'' sufijo indefinido 
''hungare:'' A szógyökkel valamilyen kapcsolatban lévő fogalom megnevezésre szolgáló képző. 
''portugale:'' sufixo com sentido indefinido, usado quando nenhum outro sufixo se aplica; os sentidos mais usados são: 1. suplício: '''kruc~i''' = crucificar; '''pend~i''' = enforcar; 2. parte de vestuário: '''kol~o''' = colarinho; '''man~o''' = punho (de camisa, casaco etc.); há outros sentidos, como, por exemplo: '''akv~i''' = regar, molhar (plantas); '''brak~o''' = abraço; '''du~a''' = (computação, matemática) = binário; '''foli~i''' = folhear (livro, revista etc.); '''plen~i''' = executar (tarefa); 
''ruse:'' суффикс, в отличие от всех остальных в эсперанто не имеющий чётко определённого значения. Все слова с данным суффиксом можно разделить на две группы: 1) слова с конкретным значением, зафиксированные в словарях (например: '''brak~i''' = обнимать, foliumi = листать) 2) окказионализмы без конкретного значения, смысл которых может быть понятен только из контекста (например: глагол '''pied~i''' может переводиться как «идти», «бить ногами», «перебирать ногами», «переминаться с ноги на ногу» и т.п; глагол '''kubut~i''' может означать «бить локтями», «пихать(ся) локтями», «толкать(ся) локтями», «облокотиться», «опереться на локти» и т.п. В этом случае не рекомендуется употреблять данный суффикс без твёрдой уверенности в понятности образованных с его помощью слов); '''~o''' = штука, штуковина; '''~i''' = заниматься, возиться, что-то делать 

<hr>
 
''radiko: ''universal- 
''baza vorto:'' '''universal-a''' 

''difino: '' Rilata al, aplikebla al ĉiuj membroj (homoj, objektoj) de iu grupo aŭ al ĉiuj homoj sur Tero. 

''ekzemploj:'' La 100a universala kongreso okazis tre pompe. — Esperanto devus esti universale konata. — Neniu scias precize, kiam okazis la universala (tutmonda) inundo (subakvigo). — De longa tempo ekzistas la universala (de ĉiuj ŝtatanoj) voĉdonado. 

''angle:'' global, universal 
''ĉine:'' 广泛的，通用的，普遍的，全球的，世界的 
''france:'' universel(le) ; '''~e''' = universellement; '''~ec-o''' = (l')universalité; '''~igi''' = universaliser; '''~ismo''' = (l')universalisme. 
''germane:'' universell(e,r,s), allumfassend(e,r,s) 
''hispane:'' universal 
''hungare:'' egyetemes, univerzális, általános 
''portugale:'' universal (global, ecumênico); '''~eco''' = universalidade; '''~igi''' = universalizar; '''~ismo''' = universalismo 
''ruse:'' универсальный, всемирный, всеобщий 

<hr>
 
''radiko: ''universitat- 
''baza vorto:'' '''universitat-o''' 

''difino: '' Alt-nivela lernejo, kie oni povas studi plurajn branĉojn de scienco (kaj kiu povas aljuĝi doktorecon). 

''ekzemploj:'' Li faris brilajn universitatajn studojn en brita universitato. — Li iĝis universitate diplomita. — Romo, la ĉef-urbo de Italujo, havas belan urbocentran universitatan parkon. — La subita studenta ribelo ekis mardon 10an de junio en la universitata areo. 

''angle:'' university 
''ĉine:'' 大学 
''france:'' (une) université ; '''~a''' = universitaire; '''~ano''' = (un) universitaire (professeur); '''~ejo''' = (une) cité universitaire. 
''germane:'' Universität 
''hispane:'' universidad 
''hungare:'' egyetem 
''portugale:'' universidade; '''~a''' = de universidade; '''~ano''' = universitário (aluno) 
''ruse:'' университет; '''~а''' = университетский 

<hr>
 
''radiko: ''unu 
''baza vorto:'' '''unu''' 

''difino: '' 1 

''ekzemploj:'' dek unu: 11. — Virino havis du filinojn, unu el ili lernis Esperanton. — Unuo estas kvanto aŭ mezuro uzata por nombri. — Estas unueco, kiam ĉiuj kune estas en konsento, akordo. — La unua demando venos baldaŭ. — Unue faru tion. — Li laboras en la Unuiĝintaj Nacioj. 

''angle:'' one (but not a/an, which don't exist in Esperanto) 
''ĉine:'' 一：dek unu十一；unuo单位；unueco统一，合一 
''france:'' un, une ; '''~o''' = (une) unité; '''~a''' = premier(-ère); '''~e''' = premièrement; '''~ec-o''' = (une, l')unicité; '''~igi''' = unir, réunir; '''~ec-igi''' = unifier; '''~iĝi''' = s'unir; '''~iĝ-o''' = (une, l')union; '''~op-e''' = tout seul, individuellement; '''~iĝ-inta''' = uni(e). 
''germane:'' eins, eine(r,s)(Nur die Zahl. In Esperanto gibt es keinen unbestimmten Artikel.) 
''hispane:'' uno 
''hungare:'' egy (1) 
''portugale:'' um, uma; '''~a''' = primeiro; '''~e''' = primeiramente; '''~o''' = unidade (de medida); '''~aĵo''' = bloco (que forma uma só peça); '''~eco''' = unidade (qualidade do que é uno); '''~eca''' = uno, unificado; '''~igi''' = unir, unificar; '''~igo''', '''-iĝo''' = união, unificação; '''~ope''' = um por um, individualmente 
''ruse:'' один; '''~о''' = единица; '''~а''' = первый; '''~е''' = во-первых, сперва 

<hr>
 
''radiko: ''urb- 
''baza vorto:'' '''urb-o''' 

''difino: '' Loko kun multaj (pli ol kelkmil) domoj kaj multaj homoj. 

''ekzemploj:'' Tiu urbego entenas pli ol 2 milionoj da loĝantoj. — Strato estas urba vojo. — Mi ne loĝas urbe. — Moskvo estas la ĉefurbo de Rusujo. — Mi estas urbano, sed mi loĝas en la suda antaŭurbo. 

''angle:'' town, city 
''ĉine:'' 城市 
''france:'' (une) ville ; '''~a''' = urbain(e) ; '''~e''' = en ville; '''~eg-o''' = (une) métropole; '''ĉef~o''' = (une) capitale; '''antaŭ~o''' = (un) faubourg; '''~et-o''' = (un) bourg; '''~estro''' = (un) maire. 
''germane:'' Stadt 
''hispane:'' ciudad 
''hungare:'' város 
''portugale:'' cidade; '''~a''', '''~ano''' = urbano, citadino; '''~eto''' = aldeia, cidadezinha; '''~ego''' = cidade grande, megalópole; '''ĉef~o''' = capital; '''~estro''' = prefeito, alcaide; '''~ocentro''' = centro de cidade; '''~odomo''' = câmara municipal; '''~a''' '''konsilanto''' = vereador 
''ruse:'' город; '''~а''' = городской; '''~е''' = в городе 

<hr>
 
''radiko: ''-us 
''baza vorto:'' '''-us''' 

''difino: '' Finaĵo de vorto, kiu montras agon/staton supozatan, aŭ de kondiĉo; nereala supozo; neebla deziro. 

''ekzemploj:'' Se mi havus monon, mi veturus tien. — Estus bone, se vi skribus al li. — Se ĉiuj homoj estus saĝaj, ne okazus milito. — Ho, se mi povus flugi! — Ĉu vi povus/povas diri al mi, kie estas tio? 

''angle:'' a verb ending which corresponds to something hypothetical, unreal, or conditional. It tends to correspond to English "would" but applies to both parts of the conditional sentence: "se mi havus tempon mi vizitus vin" = "if I had time I would visit you". 
''ĉine:'' 后缀，表示条件的，虚拟的，条件的，假设的，或期盼而不能实现的：se mi havus monon, mi veturus tien. 如果我有钱，我会乘车到那里；estus bone, se vi skribus al li. 要是你写信给我，那就好了；se mi povus flugi!如果我能飞；ĉu vi povus diri al mi, kie estas...?你是否可以告诉我，这里是什么地方？ 
''france:'' se manifester au conditionnel par supposition non réelle, désirée ; ''' se mi hav~ ..., mi vetur~ ...''' = si j'avais ..., je me rendrai ...; '''Est~ bone, se...''' = Ce serait bien, si... 
''germane:'' Die Endung -us bildet bei allen Verben/Tätigkeitswörtern das Konditional/die Bedingungsform (Sie entspricht dem deutschen Konjuktiv II, wir also bei einer unerfüllten Bedingung benutzt.): naĝi = schwimmen - '''Mi naĝ~, se mi est~ sana.''' = Ich würde schwimmen, wenn ich gesund wäre (Ich bin es aber nicht.). 
''hispane:'' terminación verbal que indica el tiempo condicional (ej: '''mi trink~''' = yo bebería) 
''hungare:'' A feltételes mód végződése. 
''portugale:'' terminação de verbos que indica condição ou suposição 
''ruse:'' окончание условного (сослагательного) наклонения глагола (например: '''se mi hav~ monon, mi vetur~ tien''' = если бы я имел деньги, я бы поехал туда) 

<hr>
 
''radiko: ''Uson- 
''baza vorto:'' '''Uson-o''' 

''difino: '' la Unuiĝintaj Ŝtatoj de (Nord-)Ameriko 

''ekzemploj:'' Usonanoj pagas per dolaroj. — Tiun usonan kanton mi konas. — Vaŝingtono estas la ĉef-urbo de Usono. — Ne agu usone en Eŭropo. 

''angle:'' the USA 
''ĉine:'' 美国 
''france:'' (les) États-Unis d'Amérique ; '''~a''' = étasunien(ne); '''~ano''' = (un) États-uniens (américain des États-Unis); '''~e''' = à la façon des États-Unis. 
''germane:'' USA 
''hispane:'' Estados Unidos de América 
''hungare:'' Amerikai Egyesült Államok 
''portugale:'' Estados Unidos da América (EUA); '''~ano''' = estadunidense 
''ruse:'' Соединённые штаты Америки (США) 

<hr>
 
''radiko: ''util- 
''baza vorto:'' '''util-a''' 

''difino:'' Taŭga por esti uzata; necesa por atingi rezulton. 

''ekzemploj:'' La pasporta servo estas utila por vojaĝi. — Ĝi utilas, ĝi alportas utilon. — Li utile uzis ĝin. — Mi povas utiligi tiujn restaĵojn. — Krii estas ofte senutile, koleri estas eĉ ofte malutile. 

''angle:'' useful, to be of use 
''ĉine:'' 有用的 
''france:'' utile, profitable ; '''~o''' = (un) avantage, profit, (l')utile; '''~i''' = être utile; '''~e''' = utilement; '''~igi''' = utiliser, tirer parti de; '''~ig-ebla''' = utilisable; '''~ec-o'''= (l')utilité; '''~eca''' = utilitaire; '''sen~a''' = inutile; '''mal~a''' = nuisible, préjudicieŭ. 
''germane:'' nützlich(e,r,s), zweckdienlich(e,r,s) 
''hispane:'' útil 
''hungare:'' hasznos 
''portugale:'' útil; '''~o, ~eco''' = utilidade (atributo); '''~i''' = ser útil; '''~igi''' = utilizar (tornar útil); '''~ebla''' = utilizável; '''~ismo''' = utilitarismo; '''~isto''' = utilitarista; '''ne~a, sen~a''' = inútil; '''mal~a''' = nocivo, prejudicial 
''ruse:'' полезный; '''~i''' = быть полезным, приносить пользу; '''~о''' = польза; '''~е''' = с пользой, полезно 

<hr>
 
''radiko: ''uz- 
''baza vorto:'' '''uz-i''' 

''difino: '' Fari ion per; preni kiel ilon aŭ rimedon. 

''ekzemploj:'' Vi povas manĝi rekte per mano aŭ uzi forkon. — Ĝi estas uzebla, sed ne misuzu tiun ilon. — Mi uzis du horojn por veni. — La uzo estas facila. — Ĝi preskaŭ estas neeluzebla, tamen ne trouzu ĝin. 

''angle:'' to use 
''ĉine:'' 使用 
''france:'' utiliser ou employer, se servir, faire usage ou user (de) ; '''-o, ~ad-o''' = (un, l')emploi, utilisation, l'usage; '''~ant-o''' = (un) utilisateur; '''~aĵo''' = (un) ustensible; '''~ata''' = utilisé(e), en usage; '''~ebla''' = utilisable, praticable; '''el~i''' = user; '''el~iĝi''' = s'user; '''el~ita''' = usé(e); '''ne-el~ebla''' = inusable; '''tro~i''' = abuser (de). 
''germane:'' (be)nutzen, gebrauchen, verwenden 
''hispane:'' usar, utilizar 
''hungare:'' használ, felhasznál 
''portugale:'' usar, empregar; '''o, ~ado''' = uso, emprego; '''~aĵo''' = coisa usada; '''~anto''', '''~ulo''' = usuário; '''~ateco''' = voga, popularidade; '''~ebla''' = usável; '''~ebleco''' = possibilidade de uso; '''~iĝi''' = usar-se; '''ek~i''' = passar a usar; '''el~i''' = gastar pelo uso; '''re~i''' = reusar; '''for~i''' = consumir (pelo uso); '''frukt~i''' = usufruir; '''malbon~i''' = usar mal; desperdiçar; '''tro~i''' = abusar 
''ruse:'' использовать, употреблять; '''~о''' = использование, употребление

Vt: U - Historio de redaktoj

Renato: Nova paĝo kun '* reiru al La bona vorto de la tago ''radiko: ''-u ''baza vorto:'' '''-u''' ''difino: '' Finaĵo de vorto, kiu montras agon/staton de ordono, de...'

Renato: Nova paĝo kun '* reiru al La bona vorto de la tago

''radiko: ''-u
''baza vorto:'' '''-u'''
''difino: '' Finaĵo de vorto, kiu montras agon/staton de ordono, de...'